Veel van de inheemse eikensoorten in Zuidoost-Azië staan onder hoge druk door menselijke druk en ontberen bescherming, zo blijkt uit een recent onderzoek rapport, rapporten bijdrager Sean Mowbray voor Mongabay.
Van de 430 bekende eikensoorten ter wereld zijn er 172 inheems in Zuidoost- en Oost-Azië. Het rapport, geproduceerd door het Morton Arboretum, een non-profitorganisatie die planten wereldwijd bestudeert, evalueerde 54 eikensoorten in Zuidoost- en Oost-Azië die door de IUCN als bedreigd of onvoldoende gegevens zijn vermeld. Uit de analyse bleek dat 46 soorten in 2024 in meer dan de helft van hun oorspronkelijke verspreidingsgebied ‘zeer hoge’ of ‘hoge’ menselijke druk ondervonden.
“Hoewel het misschien niet de regio is die ons als eerste te binnen schiet als we aan eiken denken, is het wel een heel belangrijke regio voor de biodiversiteit van eiken en als gevolg daarvan voor het behoud van eiken”, vertelde studieauteur Kate Good, onderzoeksmanager bij het Morton Arboretum, aan Mongabay in een interview.
“Veel van deze soorten worden ernstig bedreigd”, voegde Good eraan toe.
De onderzoekers ontdekten dat uitbreiding van de landbouw, met name rubber-, oliepalm- en hout- en pulpplantages, de grootste bedreiging vormden voor tweederde van de geanalyseerde soorten.
Het rapport identificeerde Vietnam als het centrum van de Zuidoost-Aziatische eikenbiodiversiteit, met 33 bedreigde soorten of soorten met gebrek aan gegevens, waarvan er 15 nergens anders voorkomen.
Bovendien liggen drie van de vier aangewezen hotspots voor eikenbiodiversiteit in Zuidoost-Azië in het Annamite-gebergte, dat zich uitstrekt over Vietnam, Laos en Cambodja, terwijl de vierde zich in het Doi Inthanon National Park in Thailand bevindt.
“Vietnam is een belangrijk land voor het behoud van Aziatische eiken, maar het nieuwe rapport laat zien hoe kwetsbaar veel van deze soorten zijn,” Lam Van Hoang, landendirecteur voor Vietnam bij natuurbeschermingsorganisatie Fauna & Flora International, die niet betrokken was bij het onderzoek, vertelde Mongabay via e-mail. “De bevindingen versterken de noodzaak om effectieve bescherming van de resterende natuurlijke bossen te combineren met gericht onderzoek, herstel en verspreiding.”
Alle 54 onderzochte soorten hadden 40% of minder van hun oorspronkelijke verspreidingsgebied binnen beschermde gebieden; Tien soorten hadden minder dan 10% dekking, zo bleek uit het rapport.
Volgens de studie zijn slechts 14 van de 54 ondervraagden soorten worden bewaard ex situ collecties zoals botanische tuinen, die kunnen dienen als verzekering tegen uitsterven. Van de 16 ernstig bedreigde eiken in de regio is er slechts één soort: Quercus camusiaegehuisvest in een botanische tuin in China – wordt bewaard in een ex situ collectie.
Huang steunde de noodzaak van het vergroten van ex situ populaties, maar zei dat “collecties strategisch moeten zijn, waarbij prioriteit moet worden gegeven aan de meest bedreigde soorten en moet worden gezorgd voor voldoende genetische diversiteit en een goed gedocumenteerde wilde herkomst.”
Lees het volledige verhaal van Sean Mowbray hier.
Bannerafbeelding: Quercus rex eikenbomen in een bos in China. Azië herbergt het grootste aantal bedreigde eikensoorten ter wereld. Afbeelding door Min Deng.
