COP17 eindigde in Armenië vanwege teleurstelling over het gebrek aan concrete maatregelen om het verlies aan biodiversiteit tegen 2030 terug te dringen. De financiën waren een gevoelig punt. Filantropie is slechts een klein onderdeel van dat plaatje, maar stichtingen kunnen risico’s nemen die publieke instanties vaak niet kunnen. Ik denk dat er een aantal bijzonder goede kansen zijn voor kleinere stichtingen op het gebied van het behoud van de zee.
Mijn beoogde doelgroep zijn familiestichtingen die misschien 2 tot 15 miljoen dollar per jaar weggeven en een handjevol personeel hebben.
Tijdens de zomer heb ik de academische literatuur en de berichtgeving van Mongabay in het Engels, Spaans en Portugees doorgenomen om te zien wat het bewijsmateriaal feitelijk laat zien over de resultaten van het behoud van de zee in Amerika. Een eerste samenvatting van die beoordeling – “Van papieren parken tot duurzame bescherming, dit is wat werkt bij het behoud van de zee” – verscheen vorige maand. In sommige gevallen hielp de rapportage van Mongabay mij te begrijpen waarom de resultaten van een onderzoek zo teleurstellend waren. Onze verslaggevers hadden gesproken met de mensen die verantwoordelijk waren voor het beheer van deze gebieden, maar ook met mensen die er woonden of visten.
Toen ik over sommige van deze plaatsen las, viel het mij op hoe lang de wetten die hen beschermden al in de boeken stonden. Sommige instanties die verantwoordelijk zijn voor de handhaving van deze wetten beschikken niet over adequate financiering. Elders werd bij de aanwijzing van een beschermd gebied weinig rekening gehouden met de mensen die daar visten.

Bestaande beschermde gebieden laten werken
Ik vermoed dat het gemakkelijker is om geld in te zamelen voor de oprichting van een beschermd marien gebied (MPA) dan om de salarissen te betalen van de mensen die er zullen patrouilleren. Voor herstel geldt hetzelfde: er is vaak meer belangstelling voor het planten van mangroven dan voor wat er drie of vier jaar later met die mangroven gebeurt.
No-take-reservaten en andere zeer beschermde gebieden hebben een sterk ecologisch trackrecord. Maar zelfs enkele van de bekendere MPA’s in Amerika hebben problemen met illegale visserij. In Revillagigedo, de Mexicaanse archipel in de Stille Oceaan, ontdekte Mongabay dat sommige klachten over illegale visserij waren gearchiveerd of onopgelost bleven.
Sommige MPA’s bestaan al jaren zonder de ecologische monitoring die nodig is om te bepalen of ze werken. Er zijn andere landen waar ik denk dat het geld beter besteed zou kunnen worden aan het handhaven van visserijbeperkingen of aan het samenwerken met lokale vissers.
Als de instantie die verantwoordelijk is voor een MPA niet over de wettelijke bevoegdheid beschikt om de regels af te dwingen, kunnen beter uitgeruste patrouilles heel weinig bereiken. En als er een subsidie is om patrouilles te bekostigen, wie zal die dan betalen zodra de subsidie afloopt?
Visserijrechten en lokaal bestuur
Enkele van de interessantere mogelijkheden betreffen relatief kleine vissersgemeenschappen. Deze gemeenschappen hebben niet noodzakelijkerwijs een MPA nodig om de wateren waarin zij vissen te beheren. De Chileense territoriale gebruiksrechten voor de visserij (TURF’s) en door vissers gecreëerde toevluchtsoorden laten zien hoe gebiedsgebonden rechten en lokale organisatie rentmeesterschap kunnen ondersteunen. Costa Rica’s mariene gebieden voor verantwoorde visserij kunnen meer doen voor natuurbehoud dan de standaardcijfers voor beschermde gebieden suggereren.
Het verkrijgen van wettelijke erkenning voor een gebied dat al door vissers wordt beheerd, zou een goede besteding van het geld van een stichting kunnen zijn. Zo zou een vissersorganisatie kunnen worden geholpen beter bij te houden wat haar leden vangen.
Ik zou willen weten wie er daadwerkelijk beslissingen neemt over de visserij. Vrouwen en armere vissers hebben misschien weinig inspraak, zelfs op plaatsen die bekend staan om hun door de gemeenschap geleide natuurbehoud. En soms is het een externe organisatie die de meeste autoriteit heeft.
Het handhaven van de visserijregels
Illegale visserij is veel gemakkelijker op te sporen dan vroeger, maar het zien van een boot op een scherm is nog lang niet aan boord gaan of boetes opleggen aan de eigenaar.
In Revillagigedo is het moeilijk en kostbaar om te patrouilleren in een uitgestrekt zeereservaat, ruim 500 kilometer buiten het Mexicaanse Baja California. Voordat ik meer toezicht in Revillagigedo financier, zou ik willen weten waarom sommige van de gevallen die in onze rapportage worden genoemd nergens heen gingen. Was het een probleem met het bewijsmateriaal of met wat de autoriteiten ermee deden?
Het kan aanzienlijk goedkoper zijn om een schip te betrappen dat de wet overtreedt wanneer het de haven binnenkomt, dan wanneer het zich honderden kilometers op zee bevindt.
Ik zou vooral rekening houden met de risico’s als ik de lokale bevolking zou vragen de illegale visserij te documenteren in gebieden waar de boten tot machtige commerciële of politieke belangen behoren.

Herstel van kusthabitats
Ik was minder overtuigd door wat ik las over restauratie. Restauratieprojecten spreken financiers aan, onder meer omdat de beplanting makkelijk te tellen is. Maar het aantal zaailingen of koraalfragmenten zegt weinig over de vraag of een beschadigd leefgebied zich zal herstellen. Bij het herstel van mangroves kan het herstel van de getijdenstroming bijvoorbeeld belangrijker zijn dan het planten van bomen. Op riffen moeten mogelijk de omstandigheden die hebben bijgedragen aan het verlies van koralen, waaronder vervuiling en overbevissing, worden aangepakt voordat er veel wordt uitgegeven aan uitplanting.
In Florianópolis, in het zuiden van Brazilië, is een van de argumenten voor het herstel van mangroven de bescherming die ze kustgemeenschappen bieden als het klimaat verandert. Een deel van het geld voor dit werk zou mogelijk afkomstig kunnen zijn van klimaatfinanciers.
Buiten beschermde gebieden
Ik heb enige tijd gekeken naar natuurbehoudsinspanningen in de oostelijke tropische Stille Oceaan, vooral in de wateren rond Galápagos, Cocos, Coiba, Malpelo en Gorgona (CMAR). Deze eilanden zijn belangrijk voor een aantal van dezelfde populaties migrerende zeedieren.
Er is veel aandacht besteed aan de mariene corridors in dit deel van de Stille Oceaan. Onderzoek naar haaienbewegingen heeft bijgedragen aan de oprichting van het Hermandad-zeereservaat in Ecuador in 2022. Maar uit een dit jaar gepubliceerd onderzoek bleek dat zijdehaaien die op Galápagos zijn getagd ongeveer de helft van hun tijd buiten beschermde gebieden doorbrachten. Kunnen seizoensgebonden visserijbeperkingen of veranderingen in het vistuig de haaiensterfte daar terugdringen? Dat lijkt het onderzoeken waard.
Zelfs waar MPA’s hebben geprofiteerd van tientallen jaren van investeringen, kan het visserijbeheer een probleem blijven. Natuurbeschermingsgroepen werken al tientallen jaren aan het Meso-Amerikaanse Rif, en Belize beschikt over langetermijnmonitoring en manieren om zijn MPA’s te financieren. Overbevissing is nog steeds wijdverbreid, en bij de meeste commerciële bestanden ontbreekt het nog steeds aan vangstcontroles.

Haaien, roggen, schildpadden, zeevogels en voedervissen sterven in de visserij die ver buiten de grenzen van beschermde gebieden actief is. Studies naar verlichte kieuwnetten in Peru hebben aangetoond dat de bijvangst kan worden verminderd terwijl de beoogde vangst en marktwaarde behouden blijven.
Aan de vraagzijde heeft Mongabay gerapporteerd over de overheidsaankopen van haaienvlees in Brazilië en de verkeerde etikettering van haaienvlees in Ecuador. Ik zou niet weten waar ik moet beginnen als kleine financier die geïnteresseerd is in het aanpakken van beide problemen zonder de hulp van iemand die de sector goed kent.

Eén vraag die ik had toen ik enkele onderzoeken las, was wat er gebeurde nadat de onderzoekers waren vertrokken. Was er vijf jaar later nog steeds geld om het beschermde gebied te beheren of de restauratielocatie te onderhouden?
Er kunnen goede mogelijkheden zijn om een paar jaar financiering te verstrekken aan MPA’s die bezig zijn met het veiligstellen van overheidsfinanciering of het opzetten van een trustfonds.
Met het risico om het voor de hand liggende te zeggen: als ik een familiestichting zou runnen, zou ik wat tijd doorbrengen met praten met mensen die deze plaatsen al jaren beheren. Ik zou ze vragen naar de dingen waarvoor ze hun bestaande donoren of regeringen niet hebben kunnen laten betalen.
Toen ik de berichtgeving van Mongabay vanuit heel Amerika doornam, werd ik bemoedigd door hoeveel mensen een groot deel van hun werkzame leven hebben gewijd aan de zorg voor een bepaald stuk kust. Ik vermoed dat veel van deze mensen een bescheiden subsidie heel goed kunnen gebruiken.
Bannerafbeelding: Grootoogtrevally (Caranx sexfasciatus) San Benedicto. Foto door Rhett Ayers Butler



