Een recente studie heeft een routekaart voorgesteld waarmee landen de gezondheid van wilde dieren en ziekte-uitbraken beter kunnen monitoren.
Uit eerder onderzoek bleek dat bijna 60% van de 107 onderzochte landen geen bewijs vertoonde van een functionerend systeem voor toezicht op de gezondheid van wilde dieren. Dit maakt ecosystemen, de landbouw en de menselijke bevolking kwetsbaar voor catastrofale uitbraken, zeggen de onderzoekers.
De blauwdruk die in de laatste studie wordt gepresenteerd, biedt bruikbare oplossingen om de surveillance te verbeteren, zegt co-auteur Sarah Olson, directeur gezondheid bij de Wildlife Conservation Society (WCS).
“Eerder onderzoek heeft het probleem goed gediagnosticeerd in termen van wat er ontbreekt en wat surveillance van de natuurgezondheid moet opleveren,” vertelde Olson per e-mail aan Mongabay. “Dit artikel gaat verder: het maakt gebruik van een Theory of Change om in kaart te brengen hoe we die kloof feitelijk kunnen dichten, gegeven de beperkte middelen en gefragmenteerde netwerken, om tot echte collaboratieve surveillance te komen. De uitdaging is nu het opschalen van de inspanningen en expertise via een mondiale praktijkgemeenschap – geen enkele organisatie kan alleen aan deze behoefte voldoen, en hoe meer we samenwerken, hoe sneller de surveillance overal kan groeien.”
Olson en haar collega’s schrijven dat ongecontroleerde ziektegebeurtenissen al ernstige ecologische en economische schade hebben toegebracht; De schapen- en geitenpest veroorzaakte bijvoorbeeld een achteruitgang van naar schatting 80% van de met uitsterven bedreigde saiga-antilope in Mongolië (Saiga tatarica), terwijl de hoogpathogene vogelgriep (H5N1) massale sterfte onder populaties wilde vogels en zeezoogdieren blijft veroorzaken. Mongabay rapporteerde onlangs over de verspreiding van H5N1 die wilde vogels, stadsdieren en markten voor levende dieren treft in steden als New York. De onderzoekers zeggen dat als dodelijke ziekteverwekkers zich ongecontroleerd kunnen verspreiden in zwaar gecontroleerde megasteden, de risico’s enorm worden vergroot in regio’s waar basale biosurveillance ontbreekt.
De bestaande monitoringinspanningen worden echter nog steeds geplaagd door sporadische, door de crisis aangestuurde financiering die verdampt zodra de noodsituaties afnemen, aldus de onderzoekers.
Om deze systemische barrières te overwinnen, schetst de studie een gezamenlijke routekaart of ‘theorie van verandering’, ontworpen door het Wildlife Health Intelligence Network (WHIN) om duurzame, lokaal geleide surveillanceprogramma’s op te zetten. De routekaart identificeert zes trajecten.
Dit omvat ook het veranderen van de mentaliteit, zodat dieren in het wild niet louter als een economische last worden gezien; het veiligstellen van specifieke politieke steun en financiering; en het aannemen van op bewijs gebaseerde praktijken. Een vierde traject omvat de inzet van gebruikersgestuurde tools zoals het gedeelde HAWK-dataplatform, een dienst voor het beheren van gegevens over de gezondheid van wilde dieren. De andere stappen zijn onder meer het versterken van de vaardigheden van werknemers in de frontlinie en het mobiliseren van een mondiale praktijkgemeenschap.
In plaats van mandaten van bovenaf op te leggen, pleit de routekaart voor het opschalen van beproefde regionale modellen, zoals WildHealthNet in Zuidoost-Azië, om gemeenschapsmonitoring rechtstreeks in de nationale wetgeving te integreren.
De auteurs merkten op dat veel van de erkende experts op dit gebied zich in landen met een hoog inkomen bevinden, waardoor een aanzienlijke beperking in de mondiale vertegenwoordiging ontstaat. Maar Olson zei dat het netwerk opzettelijk is gestructureerd om die onevenwichtigheid om te keren, “door de lokale expertise van lage- en middeninkomenslanden te vergroten, samen met inspanningen van inheemse en gemeenschapsleiders.”
Bannerafbeelding: Dode zeeolifantenjongen op een strand in Argentijns Patagonië. Het is onduidelijk hoe ze omkwamen. Afbeelding © Maxi Jonas via WCS.
