YALA, Sri Lanka – Op een vroege ochtend in juli 2016 wachtten zes natuurbeschermers in een stuk kreupelhout dichtbij een kleine vijver in het zuiden van Sri Lanka. Ze hadden informatie ontvangen dat stropers de waterpoel hadden vergiftigd om wilde dieren te doden voor vlees. Een dood hert lag naast de vergiftigde poel terwijl de agenten wachtten tot de stropers terugkwamen.
Toen twee mannen het karkas naderden, kwamen de agenten naar binnen. Eén verdachte vluchtte, terwijl een boswachter de ander aanpakte terwijl hij probeerde te ontsnappen. Tijdens de strijd werd het geweer van de boswachter afgevuurd, waardoor hij dodelijk in zijn maag gewond raakte. De agent werd dood verklaard nadat hij naar een ziekenhuis was gebracht.
Het incident, in de jungle van Sinukkugala, ongeveer 16 kilometer (10 mijl) van de stad Hambantota in het zuiden, legde de dodelijke keten achter een ogenschijnlijk eenvoudige handeling bloot: gif in een waterpoel stoppen.
De stropers doodden niet slechts één enkel dier; ze veranderden water – een van de meest vitale hulpbronnen in het droge landschap van Sri Lanka – in een val. Bijna tien jaar later blijven natuurfunctionarissen waarschuwen tegen deze praktijk, omdat vergiftigingsincidenten blijven bestaan. Bij een dergelijk incident in juli van dit jaar vonden natuurbeschermers zeventien karkassen van herten naast een lege zak met landbouwchemicaliën die mogelijk gebruikt was om de dieren te vergiftigen.
Tijdens droogtes concentreert het wild zich rond minder waterbronnen, waardoor dieren mogelijk kwetsbaarder worden voor stroperij. Het is een inhumane methode om ze te doden, zegt Ajith Gunathunga, een natuurwachter bij het Department of Wildlife Conservation (DWC). Gevallen van waterpoelvergiftiging worden vaak gemeld in droge gebieden zoals Hambantota, omdat water schaars wordt tijdens de droge periode, hoewel het geen probleem is dat uniek is voor het gebied, zei Gunathunga. Waterpoelen in verspreide struikgewas zijn vaak het doelwit van stropers, voegde de boswachter eraan toe.
Vergiftiging van waterpoelen is ook een ernstige misdaad tegen wilde dieren, omdat het niet alleen het beoogde dier kan doden, maar ook andere dieren die zich verzamelen om water te drinken, vertelde Ranjan Marasinghe, directeur-generaal van DWC, aan Mongabay. Tijdens periodes van droogte, wanneer dieren afhankelijk zijn van minder waterbronnen, blijven parkwachters bijzonder waakzaam rond deze locaties, zei hij.
“Dit jaar is de droogte toegenomen als gevolg van El Niño-omstandigheden, waardoor veel gewassen zijn vernietigd en boeren moeite hebben gehad om in hun levensonderhoud te voorzien. Sommigen zijn overgestapt op stroperij als een manier om in hun levensonderhoud te voorzien”, zegt Sameera Weerathunga, onderzoeker bij het Udawalawe Elephant Research Project (UERP).
Omdat wordt voorspeld dat de klimaatverandering de ernst van de droogtes zal vergroten, zal het aanpakken van de bestaansmiddelen en de economische kwetsbaarheden van gemeenschappen die rond gebieden met veel wilde dieren leven belangrijk zijn om te voorkomen dat mensen in stropers veranderen, vertelde Weerathunga aan Mongabay.
Op dezelfde manier zou het besmette vlees van wilde dieren die door vergiftiging zijn gedood schadelijk kunnen zijn voor mensen, omdat het consumeren van dergelijk vlees mensen zou kunnen blootstellen aan giftige chemicaliën, merkte Weerathunga op. Hij drong er bij het publiek op aan geen wild vlees te consumeren, omdat de vraag bijdraagt aan de toename van stroperij, wat resulteert in onmenselijke moordpartijen.
Droogte dwingt parksluiting
Nu de droogte in combinatie met de El Nino-effecten toeneemt, hebben de natuurautoriteiten Blok 1 en II, de twee populairste delen van het Yala National Park, van 14 september tot 15 oktober gesloten voor bezoekers omdat dieren hittestress ervaren. De sluiting komt omdat de natuurlijke waterbronnen in het park kleiner worden en dieren steeds afhankelijker worden van de resterende vijvers en waterpoelen, zei Marasinghe.
Voor een park dat beroemd is om zijn luipaarden, olifanten, luiaardberen en andere wilde dieren herinnert de sluiting van de twee secties eraan dat water de meest cruciale hulpbron zou kunnen worden tijdens de langdurige droge perioden in Sri Lanka, die nog uitdagender zullen worden naarmate de klimaatverandering de ernst ervan vergroot.
De DWC is begonnen met het leveren van water aan wilde dieren in verschillende beschermde gebieden die zwaar getroffen zijn door de droogte. “We leveren dagelijks water aan minstens twintig waterpoelen in Blok I van Yala National Park”, zegt Padmasiri Gamage, een natuurwachter verbonden aan Yala. Hij zei dat de afdeling vier pompen op zonne-energie heeft geïnstalleerd die continu water aanzuigen en leveren aan de waterpoelen van het park. In voorgaande jaren leverden sommige private partijen op ad-hoc wijze water, maar watervoorziening zou op een systematische manier moeten gebeuren, aldus Gamage.
Terwijl dieren in het diepe zuiden van Sri Lanka worstelen met waterschaarste, worden dieren in het noorden met soortgelijke uitdagingen geconfronteerd. Op Delft Island, een vlak eiland in Noord-Sri Lanka, zijn ongeveer 400 vrij rondlopende wilde pony’s uitgedroogd zonder voldoende drinkwater. Omdat er geen permanente rivieren op het eiland zijn, zijn deze dieren grotendeels afhankelijk van beperkte bronnen en andere seizoensgebonden waterbronnen, die tijdens langdurige droge perioden uitgeput kunnen raken. De marine van Sri Lanka heeft op de crisis gereageerd door water te leveren om de pony’s te helpen onderhouden, en benadrukt hoe de droogte de autoriteiten dwingt noodhulp te verlenen aan wilde dieren, zelfs in gebieden ver van de bekendere nationale parken van het eiland.
Een nieuwe natuurbeschermingsuitdaging
Sri Lanka ervaart een van de ernstigste droge perioden in jaren, waardoor zowel gemeenschappen als ecosystemen onder aanzienlijke druk komen te staan.
De incidenten met vergiftigde waterpoelen leggen een verontrustende paradox bloot. Naarmate dieren in het wild steeds afhankelijker worden van minder waterbronnen, worden de bewegingen van dieren voorspelbaarder, waardoor er mogelijkheden ontstaan voor stropers om die kwetsbaarheid te exploiteren. Wat natuurbeschermers betreft, betekent het in leven houden van dieren tijdens een intense droogte meer dan alleen het verstrekken van water. Het roept op om ervoor te zorgen dat water ook veilig is om te drinken.
Er zijn ook andere onzichtbare uitdagingen. De poorten van Yala gingen op 14 september dicht vanwege de heersende droogte, maar in veel delen van Sri Lanka, waaronder de Yala-regio, ging de hemel onmiddellijk open. De regenval was al begonnen met het aanvullen van enkele van de opgedroogde waterpoelen, maar het sluiten van een park en het vervolgens terugdraaien van die beslissing is niet eenvoudig, zei Marasinghe, omdat het een moeizaam goedkeuringsproces met zich meebrengt.
Aan deze situatie voegen de gevolgen van de klimaatverandering een nieuwe laag van zorgen toe, waaronder deze managementuitdagingen, doordat gevestigde seizoenspatronen worden verstoord en de frequentie van extreme omstandigheden toeneemt. “We moeten de situatie voortdurend opnieuw beoordelen en ons management aanpassen”, vertelde Marasinghe aan Mongabay.
Bannerafbeelding: Naarmate de droogte toeneemt, kunnen deze resterende waterpoelen een levensader worden voor wilde dieren. Afbeelding met dank aan Mevan Piyasena.
