Paraguay heeft de Verenigde Naties bijgewerkte informatie verstrekt over het Chaco-biosfeerreservaat, een beschermd gebied waar ontbossing door landbouw en veeteelt het voortbestaan van inheemse gemeenschappen bedreigt.
Het land had tot eind september de tijd om te reageren op een verzoek van UNESCO om geactualiseerde beheersplannen en bestemmingsplannen te verstrekken, waarvan critici zeggen dat deze slechts selectief worden gehandhaafd. Er was geen automatisch gevolg als de deadline niet werd gehaald, maar UNESCO-functionarissen zeiden dat ze de site in de gaten houden om ervoor te zorgen dat deze zijn status niet verliest.
“Wij streven ernaar de lidstaten de nodige technische ondersteuning en mogelijkheden te bieden om hun documentatie aan te vullen of te verbeteren, met als uiteindelijk doel het waarborgen van sterke en functionele biosfeerreserves”, schreef een UNESCO-functionaris in september in een e-mail aan Mongabay.
Het biosfeerreservaat beslaat ongeveer 7,5 miljoen hectare (18,5 miljoen acres) van de Gran Chaco, een van de grootste tropische droge bossen ter wereld. Miljoenen hectaren van het bioom zijn de afgelopen twintig jaar ontbost, waarvan het grootste deel voor landbouw en veeteelt. Een groot deel van de regio is het voorouderlijk grondgebied van de inheemse Ayoreo.
De Ayoreo-Totobiegosode leven nog steeds in vrijwillige isolatie, waardoor ze bijzonder kwetsbaar zijn voor ziekten van buitenaf waar boerderijen en ranches zich uitbreiden. Ze zijn de laatste ongecontacteerde inheemse groep in Zuid-Amerika buiten het Amazone-regenwoud.
Het biosfeerreservaat werd in 2001 opgericht en vervolgens in 2011 uitgebreid, deels vanwege de aanwezigheid van inheemse groepen die in vrijwillig isolement leven.
In 2005 werd het opgenomen in het Man and the Biosphere (MAB)-programma van UNESCO, een initiatief voor het behoud van biodiversiteit en duurzame ontwikkeling dat tot doel heeft de relatie tussen mensen en hun omgeving te verbeteren.
Privé-eigendom is legaal binnen het biosfeerreservaat, met strikte regels over de ontginning. Maar critici hebben zich uitgesproken over een gebrek aan handhaving.
“In de praktijk is het biosfeerreservaat niet verder gegaan dan slechts een aanduiding, een beschermingscategorie, zonder daadwerkelijk een fase van regulering of sterkere controle over menselijke activiteiten te bereiken,” vertelde Miguel Ángel Alarcón, algemeen coördinator van Iniciativa Amotocodie, een non-profitorganisatie die de inheemse Ayoreo helpt hun bossen in de Gran Chaco te verdedigen, in mei aan Mongabay.
In 2023 vroeg het MAB-programma Paraguay om een beheerplan en duidelijker gedefinieerde buffer- en transitiezones voor het biosfeerreservaat te ontwikkelen. Het zei dat de plannen rekening moeten houden met alle belanghebbenden, met een bijzondere nadruk op de integratie van inheemse gemeenschappen in bestuur en territoriaal beheer.
Paraguay verstrekte de informatie vóór de deadline van september 2026 aan het MAB-programma, maar reageerde niet op het verzoek van Mongabay om details.
Het MAB-programma weigerde ook details te delen en zei dat deze in 2027 beschikbaar zouden kunnen komen na een intern beoordelings- en besluitvormingsproces.
“De toekomstige status van het reservaat zal afhangen van de vooruitgang op deze gebieden, waaronder effectief beheer, de integratie van belanghebbenden en afstemming op de MAB-criteria”, zei de UNESCO-functionaris in een e-mail van mei aan Mongabay.
Bannerafbeelding: Cattle in Karanda’y palmboom savanne (Bajo Chaco), provincie Alto Paraguay. Afbeelding door Peer V. via Wikimedia Commons.
