Ontbossing, georganiseerde misdaad en de uitbreiding van de veeteelt hebben de regering in Honduras ertoe gebracht een “ecologische noodsituatie” af te kondigen in het biosfeerreservaat Río Plátano, het grootste beschermde gebied van het land.
De 36 maanden durende noodtoestand, die op 10 november bij presidentieel decreet werd uitgevaardigd, zal de komende drie jaar 1,5 miljard Hondurese lempira’s (ruim 55 miljoen dollar) besteden om de “verslechtering van het milieu” een halt toe te roepen, aldus een officiële verklaring.
“Het initiatief vertegenwoordigt een engagement van de regering om van het aanpakken van bedreigingen over te gaan naar duurzame interventie, met gedefinieerde middelen en institutionele verantwoordelijkheden”, zei presidentieel juridisch adviseur Roberto Zacapa in de verklaring.
Het ruim 832.000 hectare grote reservaat strekt zich uit over de departementen Gracias a Dios, Colón en Olancho en omvat talrijke inheemse gemeenschappen Miskito, Pech en Garífuna. In 1982 werd een deel ervan aangewezen als UNESCO-werelderfgoed.
De afgelegen ligging van het reservaat langs de Nicaraguaanse grens heeft het kwetsbaar gemaakt voor ontbossing, drugshandel, veeteelt, goudwinning, handel in wilde dieren, wegenbouw en andere illegale activiteiten.
Volgens het Forest Conservation Institute (ICF), de instantie die de bossen van het land beheert, is tussen 2023 en 2025 minstens 6.691 hectare bos gekapt.
Sinds 2011 staat het reservaat op de UNESCO-lijst van werelderfgoed in gevaar, een lijst van locaties die worden geconfronteerd met ernstige bedreigingen voor hun ecologische of culturele erfgoed.
“Het is net het wilde westen, waar geen wet is en mensen binnenkomen en doen wat ze willen, en de rechten van inheemse gemeenschappen worden geschonden”, vertelde Edgard Herrera Scott, programmadirecteur van de Wildlife Conservation Society (WCS) Honduras, aan Mongabay.
WCS woonde voorbereidende bijeenkomsten over de noodsituatie bij. De definitieve versie werd niet getoond.
Een kopie van het decreet is niet openbaar gemaakt, maar de financiering zal waarschijnlijk worden besteed aan het vergroten van de aanwezigheid van wetshandhaving in de kernzone van het reservaat, zei Herrera. Denk hierbij aan nieuwe patrouilleposten.
Het Secretariaat van Natuurlijke Hulpbronnen en Milieu, het Secretariaat van Nationale Defensie en de ICF zullen volgens de verklaring samenwerken aan deze inspanning.
“(De instellingen) zullen de middelen en capaciteiten coördineren om de bossen, biodiversiteit en ecosystemen van het reservaat te beschermen”, aldus de verklaring.
Dit is niet de eerste keer dat het land de noodtoestand gebruikt om milieucriminaliteit te bestrijden. In 2024 riep de Nationale Defensie- en Veiligheidsraad de noodtoestand uit voor alle bossen in Honduras. De stap maakte deel uit van een resolutie tegen ontbossing die financiering voor natuurbehoud toevoegde en maatregelen vaststelde om de aanwezigheid van de staat in beschermde gebieden te vergroten.
Sommige milieugroeperingen hebben echter kritiek geuit op het initiatief uit 2024 en zeggen dat het plan nog niet volledig is uitgevoerd en dat ontbossing beschermde gebieden zoals het biosfeerreservaat Río Plátano blijft bedreigen.
Herrera zei dat hij hoopt dat de recente financiering tot substantiële veranderingen zal leiden.
“We moeten wat op papier staat, omzetten in daden”, zei hij. “Dat is zeker.”
Bannerafbeelding: Hondurese marineofficieren patrouilleren in de Patuca-rivier, nabij Ahuas, een afgelegen gemeenschap in de regio La Mosquitia, Honduras. Afbeelding door Rodrigo Abd via Associated Press.
