Brazilië heeft de uitgaven voor natuurbranden verhoogd en heeft een recordaantal federale brandweerlieden ingehuurd in afwachting van extreme droogte in het Amazonegebied als gevolg van wat een van de sterkste El Niño-gebeurtenissen in meer dan een eeuw zou kunnen zijn.
Het El Niño-klimaatpatroon, dat voortkomt uit ongewoon warme wateren in de tropische Stille Oceaan, zorgt doorgaans voor warmere, drogere omstandigheden in grote delen van de Amazone. Dit verhoogt het risico op ernstige droogte en grote bosbranden. Met een ‘sterke’ tot ‘zeer sterke’ El Niño die dit jaar wordt voorspeld, zullen de gevolgen voor ’s werelds grootste regenwoud naar verwachting ook extremer zijn.
“Ik ben niet kalm. Ik ben heel alert”, vertelde João Paulo Sotero, directeur ontbossing en brandbeleid bij het Braziliaanse ministerie van Milieu, aan Mongabay in een video-interview. “We zijn (nu) veel beter voorbereid dan in 2024 en 2025 … we zijn voorbereid op het ergste scenario.”
Sotero zei dat Brazilië de financiering voor brandbestrijding in 2026 heeft verhoogd tot 1,023 miljard reais ($197 miljoen), een stijging van 28% ten opzichte van 2025, of 24% na correctie voor inflatie, een stijging nadat pro-ontbossingspresident Jair Bolsonaro eind 2022 zijn ambt verliet. Het budget is nu vijf keer groter dan in 2019.
Het ministerie van Milieu heeft ook 4.410 extra federale brandweerlieden ingehuurd voor het brandseizoen 2026. In 2024 werden 3.224 brandweerlieden aangenomen, terwijl in 2025 4.358 brandweerlieden werden aangenomen.
Volgens Sotero heeft zijn team locaties met een hoog risico in het Amazonegebied geïdentificeerd om de inspanningen te concentreren, waaronder een nieuwe ontbossingsgrens in het zuiden van de Amazone-staat, en rond het Gurupi Biologisch Reservaat in de staat Maranhão. Hij zei dat ze ook het aantal watervoerende vliegtuigen en helikopters dat beschikbaar is voor brandbestrijding hebben vergroot.
De El Niño-gebeurtenis van 2023-2024 heeft verschillende rivieren in het Amazonegebied naar een historisch laag niveau geduwd, waardoor dolfijnen omkwamen en gemeenschappen werden afgesloten die afhankelijk zijn van het rivierverkeer. Het zorgde ook voor het ergste Amazonebrandseizoen in 2024 in twintig jaar.
Een sterkere El Niño zou een soortgelijke ernstige of nog ergere droogte kunnen veroorzaken, met de meest intense gevolgen die tussen september en januari worden verwacht, zegt Carlos Nobre, de klimaatwetenschapper achter de omslagpunttheorie van het Amazonegebied.
“We moeten de branden bestrijden”, vertelde Nobre telefonisch aan Mongabay, eraan toevoegend dat 98% van de branden in het Amazonegebied door mensen wordt veroorzaakt, en niet door elektrische ontladingen door bliksem of elektriciteitsleidingen. “Het risico dat branden met zich meebrengen is tegenwoordig zo groot dat we beleid zouden moeten hebben dat bijvoorbeeld het financiële systeem verbiedt landbouwoperaties te financieren waarbij gebruik wordt gemaakt van vuur.”
Het Braziliaanse ministerie van Milieu zei dat het financiële prikkels heeft besproken om de toegang tot landbouwfinanciering te koppelen aan het niet-gebruiken van vuur, maar dergelijke maatregelen zijn nog niet genomen. Ambtenaren zeiden ook dat brandbeperkingen tijdens El Niño een zaak van individuele staten zullen zijn, eraan toevoegend dat brandweerlieden gecontroleerde brandwonden gebruiken om het risico op natuurbranden te verminderen.
Bannerafbeelding: Bewoners bestrijden een bosbrand in Acre, Brazilië in september 2025. Afbeelding met dank aan Victor Moriyama/Climate Visuals.
