Filippijnse onderzoekers hebben voor het eerst de aanwezigheid van degenkrabben in de zuidelijke eilandprovincie Tawi-Tawi bevestigd door middel van interviews met lokale bewoners. Voorheen hadden wetenschappers het bestaan van de geleedpotigen alleen in de provincie Palawan vastgelegd.
In een recent onderzoek beschreven vissers en kustbewoners twee verschillende degenkrabbensoorten met kenmerken die lijken op die van de driedoornige degenkrab (Tachypleus tridentatus) en de mangrovedegenkrab (Carcinoscorpius rotundicauda). De degenkrab met drie ruggengraat staat vermeld als bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN. Ondertussen wordt de mangrovedegenkrab vermeld als onvoldoende gegevens, wat betekent dat er niet veel bekend is over de staat van instandhouding ervan.
Ivane Pedrosa-Gerasmio, de corresponderende auteur van de studie en universitair hoofddocent in de mariene wetenschappen aan de Mindanao State University – Iligan Institute of Technology in de Filippijnen, zei dat de lokale bevolking haar vertelde over het zien van degenkrabben toen ze in december 2023 een markt bezocht in Bongao, de hoofdstad van Tawi-Tawi.
Pedrosa-Gerasmio vertelde Mongabay dat ze het nieuws deelde met haar student Quesie Tolero Omnos, en samen besloten ze het verder te onderzoeken.
“Ik zag een kans om basisinformatie vast te stellen die toekomstig onderzoek en op wetenschap gebaseerde initiatieven voor het behoud van degenkrabsoorten zou kunnen ondersteunen,” vertelde Omnos aan Mongabay.
Pedrosa-Gerasmio, Osmos en hun collega’s besloten te vertrouwen op de mensen die de kustgebieden het beste kennen. De wetenschappers spraken met 142 inwoners in vier gemeenten in Tawi-Tawi over waar ze degenkrabben hadden gezien, hoe vaak, wat ze vonden van de veranderingen in de populatie van de degenkrabben en hoe ze de dieren verzamelden en consumeerden. Degenkrabben worden door de lokale bevolking “bangkas” genoemd vanwege hun bootachtige vorm.
De geïnterviewden hadden degenkrabben gezien op zandstranden, in mangroven, tussen rotsachtig koraal en zeegras, en in wateren van 10 tot 15 meter diep in Bongao en andere kustplaatsen zoals Simunul, Sitangkai en Panglima Sugala.
Bewoners en vissers vertelden de onderzoekers dat de lokale bevolking degenkrabben vangt om te gebruiken in de geneeskunde om astma en andere ziekten te genezen, en in rituelen voor mensen die bezeten zijn door boze geesten. Meer dan de helft van de ondervraagden dacht ook dat de aantallen degenkrabben afnemen, mogelijk als gevolg van de inzameling voor medicinale doeleinden, de klimaatverandering en industriële vervuiling.
Degenkrabben worden vaak ‘levende fossielen’ genoemd, omdat ze al 450 miljoen jaar bestaan en de dinosauriërs hebben overleefd. Er zijn slechts vier soorten degenkrabben bekend; drie zijn te vinden in Azië. Alle Aziatische degenkrabpopulaties nemen af als gevolg van bedreigingen zoals verlies van leefgebied in Japan, bijvangst en zwerfvuil op stranden in Indonesië, en overbevissing, vervuiling en kustaanwinning in China.
Omnos zei dat het behoud van de twee soorten degenkrabben die ze mogelijk hebben gedocumenteerd in Tawi-Tawi belangrijk is vanwege hun ecologische betekenis, mogelijke farmaceutische toepassingen en culturele waarde voor de gemeenschappen.
“Ik ben van mening dat het natuurbehoud moet beginnen met voldoende wetenschappelijk bewijs over het voorkomen, de verspreiding, de bevolkingsstatus en de bedreigingen ervan, wat lokale overheidseenheden kan begeleiden bij het ontwikkelen van op wetenschap gebaseerde beheersplannen,” zei ze.
Bannerafbeelding: Een mangrovedegenkrab (Carcinoscorpius rotundicauda). Afbeelding door Bernard Dupont via Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0).
