Volgens een nieuwe mondiale analyse zijn de gecontroleerde wilde populaties in Afrika sinds 1970 met gemiddeld 80% afgenomen. Het rapport wijst ook op herstelgebieden waar de inspanningen voor natuurbehoud de afgelopen tientallen jaren zijn voortgezet.
Het rapport over de afname van de gemiddelde omvang van de gecontroleerde populaties werd op 8 oktober in de VS vrijgegeven Living Planet-rapport 2026. Het volgde de gecontroleerde populaties van zoogdieren, vogels, vissen, reptielen en amfibieën tussen 1970 en 2022. De afname van 80% in Afrika is te vergelijken met een mondiaal gemiddelde van 73%; Latijns-Amerika en het Caribisch gebied registreerden de grootste regionale daling, namelijk 95%.
De bevindingen komen op het moment dat regeringen zich voorbereiden op het beoordelen van de voortgang van het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework, waarvan de 23 doelstellingen onder meer toezeggingen omvatten om door de mens veroorzaakte uitstervingen een halt toe te roepen en het herstel van bedreigde soorten tegen 2030 te ondersteunen. Het raamwerk roept ook op tot het behoud van ten minste 30% van het land, de binnenwateren en de zeeën in de wereld tegen 2030.
De Living Planet Index, beheerd door de Zoological Society of London in samenwerking met het World Wide Fund for Nature (WWF), is gebaseerd op 35.803 populatietrends van 5.790 gewervelde soorten wereldwijd. De index meet veranderingen in de gemiddelde omvang van gecontroleerde populaties, maar betekent niet dat Afrika 80% van zijn wilde dieren of diersoorten heeft verloren, waarschuwt een persbericht van Mongabay.
Vernietiging en degradatie van habitats zijn de meest gerapporteerde druk op de populaties van wilde dieren die wereldwijd worden gevolgd, zo blijkt uit het rapport. Overexploitatie, klimaatverandering, vervuiling, ziekten en invasieve soorten behoren tot de andere geïdentificeerde bedreigingen.
In het Congobekken bijvoorbeeld omvat die druk onder meer de uitbreiding van de landbouw, houtkap en mijnbouw, evenals wegen en andere infrastructuur die bossen versnipperen en voorheen afgelegen gebieden toegankelijker maken, aldus het rapport. Jagen en stropen vergroten de druk. WWF zegt Afrikaanse bosolifant (Loxodonta cyclotis) De populaties zijn de afgelopen decennia met meer dan 60% afgenomen, grotendeels als gevolg van het verlies van leefgebieden en het illegaal doden van ivoor.
“Het omkeren van deze trend vereist gecoördineerde actie tussen regeringen, het maatschappelijk middenveld en andere sectoren, met inheemse volkeren en lokale gemeenschappen in het centrum”, zegt Nadège Nzoyem, regionaal directeur van WWF voor het Congobekken, in het persbericht.
De mondiale cijfers laten zien dat natuurbehoud een verschil kan maken. De helft van de in de index opgenomen populaties is stabiel of neemt toe, maar de steile dalingen onder de overige populaties zijn groot genoeg om de algehele index scherp naar beneden te trekken.
In Zuid-Afrika bijvoorbeeld savanneolifanten (Loxodonta africana) blijven bedreigd en nemen in een groot deel van hun verspreidingsgebied af, zo blijkt uit het rapport. Maar sommige populaties nemen toe op plaatsen waar gemeenschappen rechtstreeks helpen bij het beheer van wilde dieren en daar profijt van hebben. Deze inspanningen zijn gepaard gegaan met maatregelen ter bestrijding van de mensenhandel, hervormingen van het rechtsstelsel en inspanningen om de corruptie terug te dringen.
Het rapport stelt dat het beschermen van individuele soorten en habitats niet voldoende zal zijn. De voedsel- en energieproductie en de financiële systemen zijn onderliggende krachten die ook moeten veranderen om de achteruitgang van de biodiversiteit tegen te gaan, aldus het rapport.
Bannerafbeelding: Namibische olifanten in Etosha. Afbeelding met dank aan Stephan Scholvin.
