Terwijl Nepal de kraai viert, veroorzaken stadsuitbreiding en afval de druk

Elk jaar rond het hindoeïstische festival Diwali, of Deepavali, observeren inwoners van Nepal Kaag Tihareen jaarlijkse festivaldag gewijd aan het aanbidden van huiskraaien als goddelijke boodschappers. In de hoofdstad van het land stellen de snelle stadsuitbreiding, de achteruitgang van het leefgebied en de veranderende kijk op de vogel de verhoudingen tussen mens en kraai echter op de proef, meldt Gobinda Pokharel uit Mongabay.

Satellietanalyse laat zien dat de stedelijke bebouwing van Kathmandu tussen 1989 en 2018 met 124% is toegenomen, terwijl uit een ander onderzoek blijkt dat de gemeentelijke groene ruimte tussen 1975 en 2025 met 54% is gekelderd. Ondertussen heeft het verwijderen van meer dan 2.000 volwassen bomen langs belangrijke verkeersaders zoals de Kathmandu Ring Road huiskraaien gedwongen (Corvus splendeert) om zich te nestelen op elektriciteitspalen en elektriciteitsdraden, blijkt uit een onderzoek uit 2024 onder leiding van Tribhuvan University-onderzoeker Dinesh Bhusal in Nepal.

“Als oude en grote bomen worden gekapt, verliezen gespecialiseerde vogels hun leefgebied”, zegt Hem Bahadur Katuwal, vogelecoloog bij de Xishuangbanna Tropical Botanical Garden, Chinese Academie van Wetenschappen, in het zuidwesten van China. “Uiteindelijk blijven alleen functionele generalistische soorten over, zoals kraaien, die onder vrijwel alle omstandigheden kunnen overleven.”

De bevolkingsverschuiving wordt nog verergerd door het onbeheerde afval van Kathmandu. Open storten van afval langs rivieroevers en onoverdekt afval bij vleeswinkels zorgen voor overvloedig voer en trekken dichte concentraties kraaien en zwarte wouwen aan (Milvus migrans).

“Grote hoeveelheden weggegooid voedsel en blootliggend afval uit vleeswinkels hebben bijgedragen aan de ongewone toename van kraaien en wouwen in Kathmandu”, zegt Kamal Raj Gosai, ornitholoog en universitair hoofddocent aan de Tri-Chandra Multiple Campus van de Tribhuvan Universiteit. Gosai merkte op dat kraaien fungeren als cruciale aaseters door zich te voeden met karkassen, maar dat onbeheerd afval hun verdringing versnelt.

Deze opeenstapeling van kraaien op gedumpt voedsel en afval heeft de wrijving op het gebied van de volksgezondheid aangewakkerd. Een recente uitbraak van de hoogpathogene H5N1-vogelgriep in de centrale dierentuin van Nepal – gekoppeld aan wilde kraaien die door de stad trokken – resulteerde in het verlies of de ruiming van meer dan 60 dieren. De in Kathmandu gevestigde dierenarts Krishna Prasad Acharya merkte op dat kraaien een ‘ongebruikelijke ecologische niche’ innemen, zich bewegend tussen onbeheerde vuilstortplaatsen, pluimveebedrijven en menselijke nederzettingen, waardoor de risico’s op ziektes tussen verschillende soorten in een ongezoneerd stedelijk landschap escaleren.

Katuwal zei echter dat het idee dat kraaien uit steden moeten worden geëlimineerd “volkomen misplaatst is.”

“Kraaien leveren een belangrijke dienst door te helpen bij het opruimen van stedelijk afval en karkassen,” zei hij. “Het probleem zijn niet de kraaien; het is ons slechte afvalbeheer en de vernietiging van habitats.”

Sunita Dangol, waarnemend burgemeester van Kathmandu Metropolitan City, vertelde Mongabay dat de gemeente vogelbescherming in haar milieukader heeft opgenomen, decoratieve boomverlichting heeft verwijderd en plannen voor weguitbreiding heeft aangepast om volwassen bomen te behouden. “We ontwikkelen ook duidelijke richtlijnen voor het planten van bomen in de stad, in overleg met botanici”, zegt Dangol.

Lees het volledige verhaal van Gobinda Pokharel hier.

Bannerafbeelding: Een kraai eet voedsel dat voor kraaien wordt aangeboden op Kaag Tihar in Kathmandu. Afbeelding door Poonamkulung via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).