Het punt waar land en zee elkaar ontmoeten bij Ayetoro, in het zuidwesten van Nigeria, wordt gemarkeerd door de skeletten van nu onder water gelegen monumenten. Vogelgeluiden, beukende golven en het geluid van de buitenboordmotoren van lokale vissersboten spoelen over de afbrokkelende overblijfselen van oude gebouwen en over een moerasgebied dat een belangrijke tussenstop en overwinteringsplaats is voor trekkende watervogels zoals wulpen, regenwulpen en strandlopers.
Deze vogels zijn slechts enkele van de miljarden die elk jaar grote afstanden afleggen tijdens hun jaarlijkse migratie tussen broedplaatsen ver naar het noorden en warmere klimaten tijdens de winter op het noordelijk halfrond.
Ze arriveren op verschillende tijdstippen tussen oktober en januari in Ayetoro, waar hun verblijf in het wetland wordt geobserveerd door leden van vrijwillige vogelgroepen uit de lokale gemeenschap, die aan het begin van elk jaar deelnemen aan een jaarlijkse telling. Deze vrijwilligers maken deel uit van een monitoringproject voor wetlands van de Nigerian Conservation Foundation en krijgen een vergoeding om NCF-personeel te helpen vogels in het gebied te identificeren en te tellen, hun populatiegegevens vast te leggen en gedrags- en fotografisch bewijs van hun activiteiten te verzamelen.
Het werk, dat de NCF ook op twee andere locaties in Nigeria uitvoert, maakt deel uit van het Climate-Resilient East Atlantic Flyway (CREAF)-project, gefinancierd door het Duitse International Climate Initiative, om de monitoring en het beheer van de habitat van trekkende watervogels in 11 landen aan de Afrikaanse Atlantische kust te versterken.
Het monitoren van het wetland van Ayetoro is de laatste tijd urgenter geworden, omdat kusterosie zowel menselijke als vogelgemeenschappen hier treft.
Ayetoro is een plek aan de East Atlantic Flyway, een van de 14 erkende routes ter wereld voor trekvogels. Sommige migranten komen vanuit broedgebieden zo ver weg als de subarctische gebieden van Scandinavië en Rusland, in het geval van regenwulpen (Numenius phaeopus) en strandlopers (Actitis hypoleukos), en vestigen zich in het wetland of gebruiken het als tussenstop
“Vogelstops zijn net als het tanken van locaties wanneer je op reis bent en je moet op bepaalde punten een tussenstop maken om extra brandstof in te nemen om je eindbestemming te bereiken,” vertelde Stella Egbe, senior natuurbehoudsmanager van de NCF die de vogelmonitoring- en natuurbehoudsactiviteiten in Ayetoro leidt, aan Mongabay in een telefonisch interview.
Het wetland herbergt ook het hele jaar door bewoners, waaronder grote zilverreigers (Ardea alba) en purperreigers (Ardea purpurea), die hier gezinnen nestelen, voeden en laten groeien. Maar dit vogelparadijs wordt weggespoeld. Egbe zei dat de aantasting van de oceaan als gevolg van de klimaatverandering de grootste bedreiging vormt: “Als je naar Ayetoro gaat, de gemeenschap die op die as het dichtst bij de oceaan ligt, is meer dan de helft van de gemeenschap opgeslokt door de oceaan.”
De zee heeft ongewoon dramatische gevolgen voor de ongeveer 80 kilometer lange kustlijn waar Ayetoro in het midden van ligt. Met behulp van satellietbeelden berekenden onderzoekers dat golven en krachtige getijden op sommige plaatsen aanzienlijke nieuwe modder afzetten, terwijl op andere plaatsen grote hoeveelheden land werden weggespoeld. Langs tweederde van de kust hier claimde erosie tussen 2010 en 2020 meer dan 10 meter land per jaar.
Nu sommige delen van de kust de afgelopen dertig jaar wel een kilometer zijn teruggetrokken, zijn honderden gebouwen onder water komen te staan en zijn grote gebieden met mangrovemoerassen en andere vogelhabitats verloren gegaan.
Oluyinka Odewumi heeft deelgenomen aan een snelle biodiversiteitsbeoordeling van deze kustlijn, waar de Oluwa en twee andere rivieren via een overvloed aan kleine kreken en wetlands in de zee uitkomen. Hij doet voortdurend onderzoek naar hoe de stijgende zeespiegel steeds meer zout water naar dit laaggelegen gebied drijft.
Odewumi, hoogleraar bij de afdeling Ecotoerisme en Natuurbeheer aan de Federale Universiteit voor Technologie in Akure, Nigeria, vertelde Mongabay dat het toenemende zoutgehalte planten en waterdiersoorten aantast waarvan vogels afhankelijk zijn voor voedsel en leefgebied. De kustlijn wordt ook beïnvloed door vervuiling door de olieproductie.
Naast het binnendringen van zeewater, zei Odewumi dat er ook leefgebied verloren is gegaan waar mangrovebossen zijn gekapt om rijst te verbouwen, of verstoord zijn voor zandwinning.
“Dit alles leidt tot ontbossing en aantasting van het leefgebied. Het zal dus zeker ook gevolgen hebben”, zei hij. “Dat betekent dat de habitat die deze vogels nodig hebben om te overleven kleiner wordt of niet meer zo levensvatbaar.”
Het werk van de NCF met lokale gemeenschappen gaat verder dan het verzamelen van gegevens. Op een van de andere locaties waar door CREAF ondersteund werk wordt uitgevoerd, hebben de lokale bewoners ook gewerkt aan het ontwortelen van invasieve nipapalmen (Nipa fruticans) en plant mangrovezaailingen.
De burgerwetenschappers van Ayetoro vergroten de capaciteit van de NCF en verlagen tegelijkertijd de kosten van operaties, zei Egbe. Het gebied is voornamelijk per boot bereikbaar, en dankzij de capabele lokale bevolking die al in de buurt woont, kan de NCF kleinere teams sturen. “En dan werk je samen met de lokale gemeenschappen (in het veld), vooral de vrijwilligers wier capaciteiten we door de jaren heen hebben ontwikkeld”, vertelde ze aan Mongabay.
Sinds 2024 ondersteunt CREAF ook de deelname van Nigeria aan de jaarlijkse International Waterbird Census. Dankzij de financiering heeft de NCF ook een proefproject kunnen uitvoeren waarbij vissers koelkasten op zonne-energie krijgen, zodat ze hun vangst kunnen behouden zonder bomen te hoeven kappen om de vis te roken.
Maar, zei Egbe, de CREAF-projectsteun voor de NCF zal in 2027 eindigen, waardoor mogelijk een einde komt aan de ecologische monitoring.
Zij en Odewumi zijn het erover eens dat er meer financiering nodig is om de uitdagingen in Ayetoro aan te pakken. Odewumi zei dat voortdurende training van gemeenschapsleden als burgerwetenschappers van cruciaal belang is: “Het monitoren van de biodiversiteit in een dergelijk gebied is niet (iets) dat een individu kan doen. Er is financiering voor nodig.”
Egbe voegde eraan toe: “De hoeveelheid inbreuk die ze maken is iets dat eigenlijk overheidsingrijpen vereist, en niet het niveau van NGO’s, tenzij je natuurlijk een enorm fonds hebt, omdat het structurele aanpassingen met zich meebrengt die zouden helpen om die impact te verzachten.”
Sinds 2009 heeft de regering verschillende contracten uitgegeven om dijken te bouwen om Ayetoro tegen verdere erosie te beschermen, maar deze zijn opgegeven of zonder succes. In oktober bracht Dayo Faduyile, een senator die dit gebied vertegenwoordigt, de kwestie ter sprake in de Senaat en riep op tot toewijzing van financiering uit federale begrotingen en internationale financiering voor klimaatadaptatie om kustbescherming en het herstel van de gemeenschapsinfrastructuur te betalen. De Senaat verwees de zaak naar commissies voor een reactie binnen vier weken.
Nu trekvogels voor een nieuw seizoen in Ayetoro arriveren, zeggen natuurbeschermers en leden van de lokale gemeenschap dat ze hopen dat er snel effectieve reacties zullen worden gevonden.
Bannerafbeelding: Euraziatische Regenwulp (Numenius phaeopus) in Kalaibiami I, staat Rivers, Nigeria. Afbeelding © Adedotun Ajibade via iNaturalist (CC BY-NC 4.0)
Citaat:
Ogunrayi, OA, Mattah, PA, Folorunsho, R., Jolaiya, E., & Ikuomola, PB (2023). Een spatio-temporele analyse van kustlijnveranderingen in het Ilaje-kustgebied van de staat Ondo, Nigeria. Journal of Marine Science and Engineering, 12(1), 18. doi:10.3390/jmse12010018
Feedback: Gebruik dit formulier om een bericht te sturen naar de auteur van dit bericht. Als u een openbare reactie wilt plaatsen, kunt u dat onderaan de pagina doen.
