Het Braziliaanse Amazonegebied herbergt de grootste biodiversiteit ter wereld en is een van de belangrijkste knooppunten voor de internationale handel in wilde dieren. Elke dag worden duizenden dieren uit het regenwoud gehaald om in andere delen van het land en in het buitenland te worden verkocht. Ondanks zijn sleutelrol op deze illegale markt, is er nog steeds een gebrek aan informatie over de handel in wilde dieren in de regio. Gegevens over inbeslagnames van dieren zijn verspreid op gemeentelijk, provinciaal en federaal niveau. Het ontbreken van een geïntegreerd systeem, samen met de uitgestrekte gebieden en poreuze internationale grenzen van de regio, maakt het moeilijk om een volledig beeld te krijgen van de handel in wilde dieren in het regenwoud. ‘Elke rivier waar je in het Amazonegebied over vaart zal verkeersincidenten hebben’, vertelde specialist Antônio de Carvalho, van natuurbeschermings-ngo WCS Brazil, aan Mongabay in een telefonisch interview. WCS Brazilië werkt momenteel aan een Global Wildlife Trafficking Observatory, dat gebruik zal maken van kunstmatige intelligentie om informatie over de handel in wilde dieren te verzamelen van nieuwswebsites en academici. onderzoekers. Het doel is om het werk van onderzoekers, milieuagenten en journalisten te ondersteunen. “Veel gegevens over inbeslagnames gaan verloren omdat de inbeslagneming eenvoudigweg wordt uitgevoerd en de dieren ter plekke worden vrijgelaten, en dat komt niet eens in de officiële statistieken terecht”, zei Carvalho.
In een andere poging om deze informatiekloof te dichten en strategieën te helpen vormgeven om de biodiversiteit van Brazilië te beschermen, analyseerden onderzoekers 34 wetenschappelijke artikelen over de handel in wilde dieren in het Braziliaanse Amazonegebied om de belangrijkste oorzaken, routes en beoogde soorten te identificeren. Het onderzoek werd in juli gepubliceerd in Menselijke ecologie“Ik had het gevoel dat er een breder perspectief (op het onderwerp) ontbrak – zoals een vogelperspectief,” vertelde hoofdauteur Marta Custodio Lopes van de Federal Rural University van Pernambuco in een interview aan Mongabay. Uit het onderzoek kwamen 137 wilde diersoorten naar voren die illegaal werden verhandeld in het Braziliaanse Amazonegebied. De meesten van hen waren vogels (36,4%), gevolgd door zoogdieren (28,4%), reptielen (18,9%) en vissen (15,3%). “In heel Brazilië zijn vogels de belangrijkste aanjagers van het verkeer, en in de Amazone kwam ik een grote verscheidenheid aan vogelsoorten tegen (die illegaal werden verhandeld),” zei Lopes.
In tegenstelling tot andere delen van het land is de handel in huisdieren echter niet de enige drijvende kracht achter de vogelhandel in het Amazonegebied. “Er waren veel grote en middelgrote vogelsoorten die als voedsel werden gebruikt, wat een meer lokaal kenmerk is,” legde ze uit. Voedsel is ook een grote motor voor de handel in Amazoneschildpadden en hun eieren, die in Brazilië worden geconsumeerd en naar buurlanden worden gesmokkeld. Volgens Carvalho gaat een bekende route over de grens met Peru en bereikt vervolgens Aziatische landen. “De jongen van Podocnemis (een geslacht van zoetwaterschildpadden) arriveren in Azië en worden naar boerderijen gebracht, waar ze worden gevoerd alsof het vissen zijn. Daar groeien ze en worden ze geslacht”, zei hij. Medicinale, spirituele en religieuze doeleinden zijn ook de belangrijkste drijfveren van de handel in wilde dieren in het Braziliaanse Amazonegebied, zo blijkt uit het onderzoek van Lopes.
“Ik vond het interessant dat meer dan een derde van de verhandelde soorten wordt gebruikt voor mystieke en religieuze doeleinden”, vertelde biodiversiteitsadviseur Sandra Charity aan Mongabay. “Maar ik had het gevoel dat er een gebrek aan resultaten was dat een op toerisme gericht doel zou rechtvaardigen – bijvoorbeeld ervaringen met ‘ecotoerisme’ waarbij met in gevangenschap levende rivierdolfijnen werd gezwommen, en ook de tientallen mini-dierentuinen verspreid over het Amazonegebied.” Ze baseerden zich op een verscheidenheid aan gegevens, waaronder inbeslagnames van wilde dieren van IBAMA, het Braziliaanse milieuagentschap, mediaberichten en interviews met milieuagenten. Het onderzoek van Lopes is op zijn beurt uitsluitend gebaseerd op peer-reviewed artikelen gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften, waardoor de reikwijdte ervan wordt beperkt tot gebieden die het meest toegankelijk zijn voor academische onderzoekers. “We hebben verschillende blinde vlekken waar ik geen artikelen heb gevonden”, zei Lopes. “Onderzoekers hebben niet het geld om onderzoek te doen ver van rivierkanalen of hoofdsteden.”
Buurlanden fungeren als exportknooppunten
Veel handelaars gebruiken de buurlanden van Brazilië als exportknooppunt voor de wilde dieren in het Amazonegebied. Een voorbeeld is de zebrapleco (Hypancistruszebra), een ernstig bedreigde vis die endemisch is voor de rivier de Xingu, in de staat Pará. De soort is zeer begeerd als siervis en legt in de handen van mensenhandelaars een afstand van 2.000 kilometer af om het drielandenpunt tussen Brazilië, Colombia en Peru te bereiken. “Hij verlaat de Xingu-regio, doorkruist de hele staat Amazonas om de grens te bereiken, en zodra hij Colombia binnenkomt, wordt hij verkocht aan landen als de Verenigde Staten en Duitsland”, aldus Carvalho. Begin september meldde Mongabay dat de zebrapleco ook te koop was op de Chatuchak-markt in Bangkok in Thailand. Volgens Carvalho krijgen de rivierbewoners uit de Amazone ongeveer één real ($0,19) per vis, die in de Verenigde Staten tot wel 300 reais ($58) wordt verkocht. “Het wordt heel waardevol.”
De gemeenten Tabatinga, in Brazilië, en Letícia, in Colombia, zijn gescheiden door één straat en worden volgens het Traffic-rapport uit 2020 beschouwd als “verplichte controleposten langs de smokkelroute”. “In dit grensgebied worden wilde dieren zoals zoetwaterschildpadden en vis voor consumptie in grote hoeveelheden vervoerd en verkocht”, aldus het rapport. Andere belangrijke routes voor de smokkel van wilde dieren lopen via Guyana en Suriname. In tegenstelling tot Brazilië staan deze landen de vangst en handel in bepaalde hoeveelheden inheemse dieren toe. Volgens deskundigen worden dieren die illegaal in Brazilië zijn gevangen, in deze landen witgewassen en vervolgens naar andere internationale markten gestuurd. “De routes worden bepaald door het relatieve gemak waarmee de illegale oorsprong van veel soorten uit het Amazonegebied kan worden witgewassen”, aldus Charity. Volgens haar wordt de handel in wilde dieren en planten in het Braziliaanse Amazonegebied steeds meer in verband gebracht met andere milieucriminaliteit, zoals illegale houtkap, en met kartels.
Bannerafbeelding: Sommige soorten Amazoneschildpadden, zoals de geelgevlekte rivierschildpad (Podocnemis unifilis), maken deel uit van het dieet van veel Amazon-mensen. Afbeelding met dank aan Valdemir Cunha/Greenpeace.
Vantara in gesprek met Brazilië over ‘strategische samenwerking’ op het gebied van bedreigde diersoorten, zo blijkt uit FOIA-documenten
Citaat:
Lopes, MC, Alves, RRDN, Schiel, N., … De la Fuente, MF (2026). De illegale handel in wilde dieren in het Braziliaanse Amazonegebied: een systematisch overzicht van patronen, routes en factoren. Menselijke ecologie, 54(4), 59. doi:10.1007/s10745-026-00715-z
FEEDBACK: Gebruik dit formulier om een bericht te sturen naar de auteur van dit bericht. Als u een openbare reactie wilt plaatsen, kunt u dat onderaan de pagina doen.
