Door de mens veroorzaakte klimaatverandering heeft de extreme hitte tijdens het Indonesische brandseizoen van 2026 aanzienlijk versterkt, waardoor een door El Niño veroorzaakte droogte in een ernstige regionale crisis is veranderd, blijkt uit een recente snelle analyse.
Het rapport is uitgebracht door World Weather Attribution (WWA), een wereldwijd netwerk van onderzoekers die de invloed van klimaatverandering op extreme weersomstandigheden analyseren.
De onderzoekers analyseerden de weersomstandigheden in het westen van Indonesië tijdens het droge seizoen tussen augustus en oktober 2026, toen branden ongeveer 1,9 miljoen hectare veengebied en regenwoud verbrandden. De resulterende giftige nevel stelde 12,5 miljoen mensen in Zuidoost-Azië bloot aan gevaarlijke luchtvervuiling en veroorzaakte alleen al in Indonesië meer dan 400.000 luchtweginfecties, volgens bevindingen uit het WWA-rapport.
Onderzoekers ontdekten dat hoewel een sterke El Niño de belangrijkste oorzaak was van een ‘extreem gebrek aan regenval’, waardoor de seizoensneerslag gedurende de drie maanden met ongeveer 50% daalde, de recordbrekende temperaturen voor het overgrote deel werden veroorzaakt door de opwarming van de aarde. Door de mens veroorzaakte klimaatverandering was het seizoen 1,6° Celsius (2,9° Fahrenheit) heter; zulke extreme hitte zou vir zijnfeitelijk onmogelijk zonder de uitstoot van broeikasgassen, ontdekten de onderzoekers. Ondertussen voegde El Niño eraan toe 0,3°C opwarming. Klimaatverandering verdrievoudigde ook de kans op hete, droge atmosferische extremen die een week lang zouden voorkomen.
“De hoofdlijn van het onderzoek is dat de El Niño van dit jaar de omstandigheden heeft geschapen voor zeer weinig regenval en een grote droogte in het brandseizoen, en dat deze droogte vervolgens werd verergerd door recordhitte gedurende het brandseizoen, wat mogelijk werd gemaakt door door de mens veroorzaakte klimaatverandering”, aldus co-auteur Theodore Keeping, onderzoeker naar extreem weer en natuurbranden aan het Imperial College London, VK, tijdens een online persconferentie.
Co-auteur Friederike Otto, hoogleraar klimaatwetenschappen aan het Imperial College London, zei dat de gevolgen van klimaatverandering steeds groter worden dan de natuurlijke variabiliteit. “Vooral wat betreft de temperatuureffecten van El Niño hebben we de afgelopen jaren al gezien … dat het effect van de klimaatverandering in veel gevallen het effect van El Niño overtreft”, zei Otto.
De WWA-auteurs zeiden dat veranderingen in het klimaat tientallen jaren van ernstige landschapsdegradatie hebben verergerd. Tussen 1990 en 2010 is de veenmoerasbosbedekking op Borneo met 45% en op Sumatra met 63% afgenomen als gevolg van landbouwdrainage en houtkap. Uitgedroogde, uitgedroogde veengebieden ontbranden gemakkelijk, en branden smeulen daar wekenlang onder de grond, waardoor enorme koolstofreserves vrijkomen.
“Indonesische landschappen zijn de afgelopen dertig jaar dramatisch veranderd, waarbij uitgebreide veenontwatering en ontbossing een landschap hebben gecreëerd dat extreem kwetsbaar is voor ontstekingen”, zegt co-auteur Pramudhian Firdaus, een meteoroloog aan de Universiteit van Melbourne, Australië, en bij het Indonesische meteorologische agentschap. “Het El Niño-effect heeft de toon gezet, maar het veengebied is ook wat de branden in Indonesië zo hevig maakt.”
WWA-onderzoekers voegden hieraan toe dat het beschermen van intacte bossen, het herstellen van drooggelegde veengebieden en het afdwingen van ‘zero-burning’ landontginning essentieel zijn om toekomstige catastrofale nevelgebeurtenissen te voorkomen als de temperatuur op aarde verder stijgt.
Bannerafbeelding: Satellietbeelden van de rook die wordt uitgestoten door bosbranden in Indonesië. Afbeelding door VIIRS Beelden vastgelegd door de NOAA-20-satelliet via Wikimedia Commons (Openbaar domein).
