Een verslechterende samenloop van droogte, veroorzaakt door klimaatverandering, epidemische ziekten en verwaarlozing door de staat, creëert een ernstige noodsituatie op het gebied van de gezondheidszorg voor de inheemse Matsés-bevolking in het Peruaanse Amazonegebied.
Mongabay-stafschrijver Aimee Gabay reisde naar het grondgebied van Matsés onderzoeken de ecologische bedreigingen voor de regio. In plaats daarvan trof ze de Matsé-gemeenschappen aan die leden onder ernstige uitbraken van malaria en hepatitis B, vertelt ze presentator Mike DiGirolamo in een recente aflevering van de serie. Mongabay-nieuwsuitzending.
“Toen ik aankwam, interview na interview, stelde ik vragen over bedreigingen voor het milieu, en de mensen zeiden: ‘Nou, er sterven mensen op straat'”, zegt Gabay. “En het kwam op het punt waarop ik dacht dat ik hier de verkeerde vragen stelde.”
Volgens Gabay hebben de Matsés in 1969 officieel contact gelegd met evangelische missionarissen om te ontsnappen aan het escalerende geweld van rubbertappers, houthakkers en militaire bombardementen. Door het contact werden ze echter blootgesteld aan infectieziekten. Roberto Necca Tumio Unan, een ouderling van Matsés geboren voordat er contact werd gelegd, vertelde Gabay dat hele families kort na het contact begonnen te sterven aan ziekten die hen voorheen onbekend waren.
“Ze beschikken niet over de immunologische verdediging om deze ziekten te kunnen bestrijden waaraan we voor ons misschien voortdurend worden blootgesteld”, zegt Gabay.
Nu wordt de gezondheidscrisis nog verergerd door droogte in het Amazonegebied. Lage rivierstanden beperken de scheepvaart per boot, de belangrijkste doorvoerroute in het gebied zonder wegen, waardoor gezondheidswerkers afgelegen dorpen niet kunnen binnengaan en zieke dorpelingen geen toegang hebben tot medische zorg.
Matsés-chef Leo Chuma Teca Beso vertelde Gabay dat hij naar Iquitos in het noordoosten van Peru en de hoofdstad Lima was gereisd om te pleiten voor staatsinterventie. Hij meldde dat zieke gemeenschapsleden op straat sterven als gevolg van vergevorderde hepatitis B-complicaties zoals cirrose. Terwijl het Peruaanse Ministerie van Volksgezondheid (MINSA) rapporteerde eerder nul sterfgevallen door hepatitis B onder de Matsészei chef Leo dat dit cijfer een gebrek aan testen weerspiegelt. Volgens het ministerie van Volksgezondheid hebben gezondheidsbrigades van het maatschappelijk middenveld tot nu toe slechts ongeveer 20% van de bevolking gescreend, waarbij 17 gevallen van hepatitis B zijn geïdentificeerd.
Gabay zegt dat MINSA-functionarissen budgetbeperkingen en geografische afgelegen ligging aanhaalden als redenen voor de vertragingen in de gezondheidszorg.
Het Matsés-territorium ligt binnen de 16 miljoen hectare grote Yavari-Tapiche territoriale corridor, waar verschillende andere inheemse groepen geïsoleerd leven. Gabay zegt dat als de inheemse bevolking gedwongen wordt te verhuizen vanwege ziekte of droogte, dit het risico vergroot dat ze te maken krijgen met illegale olie-, houtkap- en mijnbouwactiviteiten die hen aan ziekten kunnen blootstellen.
“Op het moment dat er sprake is van een ongezonde omgeving, leidt dat automatisch tot meer ziektes”, zegt Gabay.
Luister naar het volledige gesprek met Aimee Gabay hier.
Bannerafbeelding: De Matsés zijn voor hun transport afhankelijk van rivieren. Het dichtstbijzijnde dorp, Colonia Angamos, kan tot twee dagen nodig hebben om te bereiken vanuit enkele van de meest afgelegen gemeenschappen en ontvangt slechts twee keer per week vluchten. Afbeelding door Aimee Gabay/Mongabay.
