Natuurbehoud is zelden conflictvrij. Aan de noordelijke kustlijn van Kenia, in de provincies Lamu en Tana River – een hotspot voor biodiversiteit waar de langste rivier van het land uitmondt in de Indische Oceaan – vergt het werk ter bescherming van zee- en landhabitats vaak de bereidheid om de industriële visserij en de winningsindustrieën uit te dagen.
Voor Raabia Hawa betekent het verdedigen van de natuur tegen deze activiteiten dat zij moet opereren in gebieden die grotendeels worden verwaarloosd door officiële natuurbeschermingsorganisaties. Hawa, een voormalig radiojournalist en Montessori-leraar die milieuverdediger werd, richtte in 2014 de Ulinzi Africa Foundation (“Ulinzi” betekent de verdedigers in het Swahili) op om frontliniewachterspatrouilles te bieden tegen stroperij van olifanten en criminaliteit in het wild. Sindsdien heeft haar werk zich verder uitgebreid dan de bestrijding van stroperij, door de illegale industriële bodemvisserij te bestrijden en lokale gemeenschappen in staat te stellen zich te verzetten tegen winningsconcessies.
Het opereren nabij de Somalische grens gaat gepaard met grote politieke onzekerheid. Hawa’s uitgesproken standpunt tegen de vernietiging van het milieu brengt een persoonlijk risico met zich mee, onder meer door doodsbedreigingen en door de militante groepering Al-Shabaab als doelwit te worden aangewezen. Ondanks deze gevaren is Ulinzi met een klein budget blijven opereren, mogelijk gemaakt door vrijwillige steun van zijn familie. In Londen sprak Hawa ter ontvangst van de Tusk Award for Conservation in Africa 2026 – die Ulinzi drie jaar cruciale financiering oplevert – met Mongabay over de realiteit van het tegengaan van de industriële visserij en het mobiliseren van plattelandsvrouwen tegen mijngiganten, waarbij hij de discrepantie benadrukte tussen de mondiale biodiversiteitsdoelen en de dagelijkse strijd die natuurverdedigers in de frontlinie op het terrein voeren.
Raabia draagt de onderscheiding op aan haar vader, Abdul Kadir Hawa, die zij dankt voor haar succes. “Hij geloofde er echt in dat ik mijn pad kon vinden en mijn pad kon bewandelen, en hij gaf me elke dag de kracht”, zegt ze.
Het interview is aangepast voor lengte en duidelijkheid.
Mongabay: Gefeliciteerd met uw onderscheiding. Kun jij ons meenemen in de dagelijkse realiteit van jouw werk?
Raabia Hawa: We werken in een behoorlijk moeilijke situatie omdat het een zwaarbeveiligd gebied is, een beetje anders dan sommige andere beschermde natuurgebieden. Ik heb een anti-stroperijteam, dat is de frontlinieverdediging of snelle responseenheid. Ons mariene programma is het nieuwste. We ontdekten dat er eigenlijk heel veel illegale, ongemelde en ongereguleerde visserij plaatsvindt, omdat we dicht bij de Somalische grens zitten, in de LAPSSET Corridor.
In 2021 waren er al deze meldingen van dode dolfijnen en dode schildpadden – elke dag. Dus ging ik op onderzoek uit bij mijn rangers. We documenteerden twee dode dolfijnen (en) 15 dode schildpadden. En toen zagen we de trawler. We hebben de trawler daadwerkelijk gemonteerd voor een inspectie. Wat we aan boord aantroffen was een totaal bloedbad. Ze hadden 48 bedreigde diersoorten aan boord: haaien, roggen en gitaarvissen, die bedoeld zijn als beschermde diersoorten. Vervolgens kregen we de opdracht de kapitein van de boot te arresteren, en de trawler kreeg de opdracht voor anker te gaan. Wat ze in plaats daarvan deden, was dat ze het water ontvluchtten nadat we vertrokken waren.
Ik besefte dat de visserij eigenlijk een heel vuile, corrupte industrie is. Ik kreeg telefoontjes van de eigenaar van het schip; Ik kreeg telefoontjes die geld aanboden en zeiden dat we je natuurbehoudswerk zouden financieren als je dit met rust liet. En daar was ik niet mee bezig. Het resulteerde in de eerste golf van bedreigingen en intimidatie tegen mij. Ten eerste kreeg ik te horen dat ik een genoemd doelwit was van een aanval van Al-Shabaab, die meestal in deze gebieden wordt gebruikt om je zomaar te laten verdwijnen.
Mongabay: Hoe heb je die dreiging ontweken?
Raabia Hawa: Ik besefte dat het slechts een tactiek was om mij te intimideren zodat ik de zaak niet voortzette. Maar ik gaf niet toe. Ik bleef brieven schrijven aan de DPP (directeur van het openbaar ministerie). De Keniaanse kustwacht heeft een gedegen onderzoeksrapport opgesteld voor vervolging. De DPP heeft die zaak nog steeds niet vervolgd.
Ik begon een deel van de gemeenschap te leren hoe ze bewijsmateriaal konden verzamelen en een sterke brief konden opstellen. Omdat ze voorheen gewoon een mars naar het kantoor van de chef maakten, of een brief schreven naar het visserijdepartement. De visserijafdeling heeft er nooit enige aandacht aan besteed. Dus ik zei dat we misschien een nieuwe tactiek moeten proberen: omdat het schildpadden treft, en schildpadden worden beschermd door de Wildlife Act, laten we in plaats daarvan naar het Ministerie van Wildlife schrijven. Dat resulteerde in een schriftelijke reactie van de minister van Natuurbescherming en beloofde Kipini, de naam van het landingsgebied daar, een trawlvrije zone te houden.
Mongabay: Maakte dat een verschil?
Raabia Hawa: Het was echt zo’n overwinning. Tussen 2023 en 2025 hebben we een opmerkelijke daling geregistreerd in de sterfte van schildpadden als gevolg van de trawlvisserij. In 2025 probeerden ze een trawler binnen te halen voor onderzoeksdoeleinden; en dit jaar is er een trawler geweest: we hebben al twintig sterfgevallen van schildpadden geregistreerd. Vanwege een gebrek aan handhaving, (en) veel onduidelijkheid over onze visserijregelgeving, en het feit dat het ministerie van Visserij en Blauwe Economie (het ministerie van Mijnbouw, Blauwe Economie en Maritieme Zaken) prioriteit geeft aan de visserij boven de gezondheid van de oceaan – ondanks beloften op onze oceaanconferentie van vorig jaar om echt al het mogelijke te doen om de illegale visserij te stoppen.
Mongabay: Wat geeft jou de motivatie om je te wijden aan deze strijd tegen alle verwachtingen in, tegen bedreigingen?
Raabia Hawa: Ik heb altijd van dieren in het wild gehouden. Maar er is ook het houden van dieren in het wild, en je leven er echt aan wijden om ervoor te zorgen dat ze veilig zijn. Voor mij was het moeilijk om met natuurbehoud aan de slag te gaan; ik wist niet echt hoe. Uiteindelijk ben ik leraar geworden. In de tijd dat ik les gaf, was ik (ook) bezig met radio. Media was echt wie ik was.
Tegen die tijd had ik al een aantal jaren met rangers gewerkt, ik had een aantal vrienden verloren aan stropers, en het was erg moeilijk voor mij. Dus ik wilde zien hoe ik mijn mediawerk kon gebruiken om daar verandering in te brengen. Ik wilde een grote bewustmakingscampagne voeren. Ik heb een langlauftocht gemaakt genaamd “Walk with Rangers from Arusha in Tanzania naar Nairobi in Kenia door de bush.” De belangstelling piekte op sociale media. Uiteindelijk kreeg ik 71 mensen van over de hele wereld mee op Walk with Rangers. Ik had een online inzamelingsactie en zamelde genoeg geld in om een Land Cruiser te kopen – dat voertuig gebruiken we (nog steeds) vandaag de dag.
Ik was nooit van plan een eigen organisatie op te richten of zelf projecten te doen, maar toen besefte ik dat dit specifieke ecosysteem echt iemand nodig had. En op dat moment wilde niemand hierheen komen. Er was veel onveiligheid vanwege Al-Shabaab, geen toerisme. Ik besloot: misschien ga ik het gewoon zelf proberen.
Mongabay: Je had het over het verliezen van vrienden door stropers, bedreigingen voor jezelf en de algehele veiligheidssituatie. Kun je me vertellen waardoor dit klimaat wordt veroorzaakt?
Raabia Hawa: Op dit moment zijn de zaken moeilijk. We worden geconfronteerd met nieuwe bedreigingen. Ik denk dat een van de gevaarlijkste dingen die Kenia heeft gedaan is het combineren van de ministeriele functies van de mijnbouw en de blauwe economie, en het combineren van de ministeriële functies van toerisme en natuur. Omdat dieren in het wild nu als handelswaar worden gezien, gaat alle aandacht naar het toerisme, en wordt er geen (ook maar enigszins toereikend) budget besteed aan natuurbehoud. Mijnbouw en (de) blauwe economie worden in het hele land alleen maar gebruikt voor uitbuiting, en dit heeft gevolgen voor ons hier ter plaatse.
Mongabay: Kunt u mij een voorbeeld geven?
Raabia Hawa: We hebben de laatste tijd veel belangstelling gehad vanuit de titaniummijnindustrie. In 2024 waren er aanvragen voor mijnbouwprospectie van Base Titanium, (die een Australisch (moeder)bedrijf heeft). Ze wilden hele stukken land overnemen, inclusief het ecologisch belangrijke gebied. Ik heb een coalitie kunnen vormen. We hebben met succes nota’s geschreven waarin we hiertegen bezwaar maken.
Ik heb ook geprobeerd de gemeenschap (in het dorp Kipini) te sensibiliseren. Ik kwam erachter dat het mijnbedrijf de gemeenschap meenam voor excursies naar de mijnsite – om hen te laten zien hoe ze scholen bouwden, een kliniek, en hoe dit hun leven zou veranderen. Het leek op een enorme greenwashing-campagne. Leden uit deze zeer gemarginaliseerde gemeenschap kochten het. Ik sprak over mijn zorgen (op een vrouwenbijeenkomst). En dat ontstak gewoon een vonk. Ze zeiden allemaal: “We willen de mijnbouw niet, maar hoe kunnen we dit stoppen?” Ik zei: “Nou, we kunnen een bezwaarbrief schrijven omdat de minister heeft gezegd dat hij om openbaar commentaar vraagt.”
We hebben (ook) veel informatie open source gemaakt. We konden de mijnbouwblokken in kaart brengen en een trainingssessie houden voor de boerengemeenschap en de vrouwen om hen toegang te geven tot Google Maps – wanneer ze op hun boerderij, op hun boerderij of op het kerkhof van hun grootvader zijn, (om) uw live locatie te plaatsen en te kijken of dit zich binnen het mijngebied bevindt en of u uw land gaat verliezen. Dat heeft echt geholpen om het perspectief te veranderen. Ze trokken zich terug tegen het bedrijf en Base Titanium trok hun interesse in de mijnbouw in dit gebied terug.
Mongabay: Wie financiert uw werk en hoe heeft u die capaciteit opgebouwd?
Raabia Hawa: Alle capaciteit die we als Ulinzi hebben ingebracht, wordt door niemand gefinancierd. Ons belangenbehartigingsprogramma is volledig ongefinancierd, met uitzondering van het programma waarvoor we onlangs financiering hebben gekregen, ter strijd tegen de bodemtrawlvisserij en de visserij op industriële schaal. De dingen over mijnbouw zijn allemaal pro bono geweest, en eigenlijk met de steun van mijn broer: hij heeft een cursus gevolgd over GIS-kaarten en open-sourcegegevens, en dus kon hij die vaardigheden destijds (opnieuw) pro bono inbrengen. Mijn zus is advocaat, dus ze heeft alle juridische zaken voor Ulinzi pro bono gedaan: het controleren van MOU’s, het doornemen van beëdigde verklaringen, dat soort dingen.
Dit is een van de redenen waarom ik zo enthousiast ben over Tusk (en de prijs), omdat Ulinzi voor het eerst een donor heeft die ons drie jaar lang duurzame financiering geeft. Ik kan je niet vertellen wat een reddingslijn dit voor ons is. Het punt is dat onze rangers het kloppende hart van Ulinzi zijn: dit is ons kernprogramma, en zolang mijn rangers betaald krijgen, eerlijk gezegd, doe ik al het andere gratis.
(Bannerafbeelding: Raabia Hawa ontvangt de Tusk Award for Conservation in Africa uit handen van William, Prins van Wales, tijdens een ceremonie in Londen op 11 november. Afbeelding met dank aan Chris Jackson/Getty Images voor de Tusk Conservation Awards 2026.)
