Bij de Braziliaanse parlementsverkiezingen op 4 oktober eindigde de zittende linkse president Luiz Inácio Lula da Silva als tweede na de extreemrechtse Flávio Bolsonaro, een senator en zoon van de voormalige president Jair Bolsonaro, die werd uitgesloten van een openbaar ambt nadat hij was veroordeeld voor het plannen van een staatsgreep. De twee kandidaten zullen op 25 oktober tegenover elkaar staan in een tweede ronde, aangezien geen van beide kandidaten meer dan 50% van de stemmen behaalde die nodig zijn voor een overwinning in de eerste ronde.
Flávio Bolsonaro won de meerderheid van de stemmen in acht van de tien Amazone-gemeenten die de afgelopen tien jaar het meeste regenwoud hebben gekapt, volgens een analyse van Sumaúma, een op Amazon gebaseerde publicatie. Sumaúma vergeleek de officiële resultaten van de eerste stemronde met gegevens over de ontbossing via satellieten van het Braziliaanse Nationale Instituut voor Ruimteonderzoek.
Het presidentschap van Jair Bolsonaro viel samen met een historische piek in de ontbossing. Lula trad in 2023 aan. Vanaf augustus 2025 daalde de ontbossing in het Amazonegebied naar het laagste niveau in meer dan tien jaar.
Novo Progresso in de staat Pará was in 2019 de locatie van de ‘Dag van het Vuur’, toen lokale bewoners, veel aanhangers van Jair Bolsonaro, met opzet honderden bosbranden stichtten. Flávio Bolsonaro won 84% van de stemmen in Novo Progresso.
In de gemeente Altamira, waar de regering-Lula vorig jaar meer dan 500 boerderijen op de zwarte lijst zette wegens illegale ontbossing, won Flávio Bolsonaro 63% van de stemmen.
Genesteld tussen Altamira en Novo Progresso ligt de locatie van de grootste landroof in de geschiedenis van het Braziliaanse Amazonegebied.
Lula won de verkiezingen in twee van de tien meest ontboste gemeenten. Hij won 57% van de stemmen in Lábrea, vlakbij de controversiële snelweg BR-319, die door de Amazone loopt. Beide kandidaten beloven de weg te zullen plaveien, waardoor de bezorgdheid over verdere ontbossing wordt geuit. En in Portel, een açaí-productiecentrum in de staat Pará, behaalde Lula 62% van de stemmen.
Verschillende gemeenten met de meeste ontbossing herbergen ook inheemse gebieden die te maken krijgen met invasies door landrovers, houthakkers en illegale mijnwerkers. Ruim 287.000 inheemse burgers waren geneigd om te stemmen bij deze verkiezingen, een stijging van 84% ten opzichte van de laatste verkiezingen in 2024, maar vormen in elke staat een kleine minderheid.
In Colniza, in de noordwestelijke staat Mato Grosso, waar Bolsonaro 77% van de stemmen won, hebben federale agenten onlangs de grenzen gemarkeerd van het inheemse gebied Kawahiva do Rio Pardo, de thuisbasis van een geïsoleerde inheemse groep, zo meldt Mongabay. Volgens Survival International wacht het inheemse gebied Piripkura, eveneens in Colniza, na veertig jaar nog steeds op de afbakening ervan.
In Itaituba, langs de rivier de Tapajós in het westen van Pará, verwijderen federale troepen sinds november 2024 illegale goudzoekers uit het inheemse gebied Munduruku. Meer dan 69% van de Itaituba-burgers stemde voor Bolsonaro en 26,5% voor Lula.
Deskundigen waarschuwen dat als Bolsonaro de presidentsverkiezingen wint, in 2027 95% van het Amazoneregenwoud onder rechtse regeringen zal vallen.
Bannerafbeelding: Flávio Bolsonaro voert campagne in Bélem, Pará, in september 2026. Afbeelding met dank aan Vittor Sales.
