Zwevende wind bouwt ‘veel momentum’ op in de richting van commercialisering

Het is een weinig bekende, opkomende duurzame technologie die op het punt staat gecommercialiseerd te worden: drijvende windturbines die in diep oceaanwater worden ingezet, kunnen de komende decennia enorme hoeveelheden hernieuwbare energie ontsluiten.

Voor sommige landen (waaronder China, Japan, Zuid-Korea, het Verenigd Koninkrijk en de EU) speelt drijvende windenergie al een rol in de plannen om de nationale economieën koolstofvrij te maken, hetzij vanwege een gebrek aan levensvatbare offshore windparken met vaste bodem, hetzij vanwege de beperkte ruimte voor hernieuwbare energiebronnen op land.

Voorlopig bestaat de opkomende drijvende windindustrie voornamelijk uit kleinschalige demonstratie- en proefprojecten, met een totaal van ongeveer 300 megawatt (MW) aan mondiale productie, een capaciteit die in het niet valt bij de huidige wereldwijde vaste windopwekking van bijna 100 gigawatt (GW). Het grootste drijvende windpark is momenteel Hywind Tampen in Noorwegen, met 11 drijvende turbines die 94,6 MW produceren voor gebruik door olie- en gasinstallaties.

Ondanks het huidige gebrek aan schaal ziet Louise Efthimiou, de drijvende offshore windmanager bij World Forum Offshore Wind, drijvende wind nog steeds “als een zeer sterke kandidaat” voor het koolstofvrij maken, zij het op kleinere schaal dan vaste offshore locaties.

“We kunnen erkennen dat drijvende wind niet noodzakelijkerwijs het grootste deel van de offshore wind zal vertegenwoordigen”, vertelde ze Mongabay in een video-interview. “Maar het komt wel ten goede aan markten die vanwege hun waterdiepte en hun omgeving geen andere keuze hebben dan drijvende windenergie… op zee.”

De grootste hindernis is het op commerciële schaal operationeel krijgen van drijvende wind. “De technologie werkt, maar bevindt zich nog in een fase van innovatie, en dat maakt het ingewikkeld om goed te evalueren”, legt Efthimiou uit.

Een groot aantal uitdagingen overwinnen

Drijvende wind wordt, net als de offshore windsector in het algemeen, geconfronteerd met obstakels die de voortgang vertragen. In 2020 voorspellen ambitieuze projecties dat er in 2030 tot 16,5 GW aan drijvende windenergie geïnstalleerd zal zijn. Maar de sector bevindt zich over het geheel genomen enigszins in een ‘patstelling’, aldus Amisha Patel, uitvoerend directeur van de Global Offshore Wind Alliance.

Aanhoudende mondiale economische tegenslagen, waaronder stijgende inflatie en hoge rentetarieven, hebben de inspanningen op het gebied van offshore windenergie in het algemeen getemperd, waardoor ook drijvende windenergie wordt vertraagd, zei ze.

“We zien … veel momentum in de voortgang van de technologie en de ontwikkeling richting commercialisering, maar we hebben de beleidsdrivers nodig” om een ​​schaalbare uitbouw te bereiken, zei ze in een video-interview in Mongabay.

Sommige uitdagingen waarmee drijvende wind wordt geconfronteerd, zijn specifiek voor deze sector, waarbij de implementatie grootschalige haveninfrastructuur vereist met speciale ruimte om onderdelen te construeren, op te slaan en te verplaatsen. Er zijn ook meer materialen nodig, zoals staal, dan vaste installaties. Om deze redenen blijft drijvende wind een duurdere onderneming vergeleken met turbines met vaste bodem.

“De supply chain is nog niet klaar voor grootschalige drijvende inzet,” Enrico Giglio en Bruno Paduano, onderzoekers aan de Polytechnische Universiteit van Turijn, en Riccardo Longo, senior manager Power System Integration bij WindEurope, vertelde Mongabay in een gezamenlijke e-mailverklaring. Ze hebben onlangs een paper gepubliceerd waarin ze het potentieel en de uitdagingen voor de ontwikkeling van drijvende windenergie in mediterrane landen zoals Italië schetsen.

Grafisch

De onderzoekers beweren dat standaardisatie van drijvende windproductie kostenbesparingen en bredere economische voordelen zou kunnen opleveren. Maar dat is slechts een gedeeltelijke oplossing.

“De uitdaging is om … niet langer alleen maar te bewijzen dat de technologie werkt”, schreven ze. “Het is bedoeld om de voorwaarden te scheppen voor industriële schaalvergroting: projecten rendabel maken, geschikte havens en toeleveringsketens bouwen, de beschikbaarheid van het elektriciteitsnet garanderen en investeerders en industriële spelers voldoende zichtbaarheid op de lange termijn bieden.”

In een paper uit 2025 werd opgemerkt dat het realiseren van drijvende boerderijen op gigawattschaal, zoals verwacht, de kosten zal helpen verlagen, maar ook “grote investeringen” zal vergen in havens, bouwschepen, onderzeese kabels, netverbindingen en industrialisatie.

Er zijn stappen gaande ter voorbereiding op een toekomstige commerciële opmars. Eerder in 2026 investeerde de Franse regering 260 miljoen euro ($286 miljoen) in windontwikkeling in vijf havens, met de bedoeling drijvende projecten te ondersteunen. Soortgelijke investeringen worden gedaan in Groot-Brittannië, terwijl de Amerikaanse staat Californië geld heeft gesluisd naar havenontwikkeling voor de drijvende windindustrie.

China positioneert zichzelf als een potentiële wereldleider op het gebied van drijvende windenergie, terwijl Japan (vanwege zijn afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen en zijn bezit van uitgestrekte territoriale wateren) belangrijk beleid heeft ingevoerd om toekomstige publiek-private partnerschappen te bevorderen; Het doel is om tegen 2040 15 GW te produceren uit drijvende windinstallaties.

“Schaalvoordelen zullen de kosten verlagen, en de kosten van individuele systemen zullen de kosten verlagen, en vervolgens zal leren de kosten (nog verder) verlagen”, zegt Amy Robertson, senior adviseur bij de Technische Universiteit van Denemarken, in een video-interview in Mongabay. “Ik denk zeker dat het in het water brengen van deze grote projecten betere kansen zal creëren voor meer adoptie en kostenreductie.”

Een prototype van een drijvend windplatform

Zwevende wind en het milieu

Er blijven onzekerheden bestaan ​​over de waterige ecologische voetafdruk van drijvende wind. Het onderzoek naar windparken met een vaste bodem is al verder gevorderd en de gevolgen en voordelen worden beter begrepen, grotendeels dankzij hun veel grotere mondiale aanwezigheid. Veel potentiële drijvende gevolgen worden echter gedeeld met vaste projecten, zoals toegenomen scheepsverkeer, geluidsoverlast en de kans op aanvaringen met wilde dieren. Maar drijvende wind kan ook een aantal veelvoorkomende problemen met de vaste bodem voorkomen, zoals verstoring van de zeebodem tijdens de bouw.

Drijvende wind heeft nog steeds te kampen met aanzienlijke lacunes in het milieuonderzoek, zegt Clémentine Mitoyen, wiens team onderzoek doet naar de potentiële voetafdruk van drijvende wind in de Middellandse Zee. Uit onderzoek daar is bijvoorbeeld gebleken dat de voorgestelde drijvende windmolenparken de habitat van 135 kwetsbare soorten zouden overlappen, wat aanleiding geeft tot bezorgdheid over verstoring, lawaai en andere effecten op zeezoogdieren en vissen.

“We zijn nog maar net begonnen met het onderzoeken van de impact van drijvende windparken, omdat het echt een nieuwe technologie is”, vertelde Mitoyen aan Mongabay in een video-interview. “We zijn er nog steeds niet zeker van hoe (veel) beter of hoe slechter het zal zijn.”

Eén zorg die uitsluitend van toepassing is op drijvende windenergie is de kans op botsingen met zeedieren of verstrikking met afmeerkabels die drijvende turbineplatforms aan de zeebodem bevestigen, en met inter-array-kabels die tussen turbines lopen.

“Ik zou zeggen dat de jury daar absoluut nog niet over uit is”, vertelde Douglas Nowacek, hoogleraar natuurbehoudstechnologie aan de Duke University in de Amerikaanse staat North Carolina, aan Mongabay in een video-interview. Volgens hem zal het risico op primaire verstrikking van wilde dieren, of secundaire verstrikking in vistuig of ander afval dat rond drijvende windkabels is gewikkeld, minimaal zijn. “Ik denk dat er onderzoek naar moet worden gedaan, maar ik denk (ook) dat het minder waarschijnlijk is dan (mensen) denken.”

Efthimiou zegt dat sommige van dezelfde best practices om milieueffecten te vermijden die worden toegepast bij vaste offshore windparken ook van toepassing kunnen zijn op drijvende projecten, maar zij is het ermee eens dat er meer onderzoek nodig is. “Er is kennis, maar kortom: het is niet genoeg, vooral als we de effecten op de langere termijn willen begrijpen; (onderzoek) heeft meer ondersteuning (en) coördinatie op een hoger niveau nodig.”

Een drijvende turbine van 3,6 MW in de haven van Grenaa, Denemarken.

Bouwen aan een drijvende toekomst

In 2026 zijn er enkele positieve signalen geweest binnen de drijvende windindustrie. In januari lanceerde Japan zijn eerste commerciële drijvende windpark, dat 16,8 MW opwekte. In mei werd voor de zuidkust van Frankrijk een 30 MW-park van Ocean Winds in gebruik genomen. Misschien wel het belangrijkste is dat China al in 2027 de bouw van een drijvende boerderij van 1 GW wil voltooien.

Maar er zijn ook tegenslagen geweest. Het Italiaanse bod om drijvende windparken te financieren liep in 2025 vast en een gepland drijvend park van 2 GW in Australië werd dat jaar gesloopt. Een grootschalig drijvend park van 750 MW dat gepland was voor Zuid-Korea ging in 2026 niet door en een Brits project werd geannuleerd toen de regering het gebruik van door Mingyang geproduceerde windturbines in de wateren van het land blokkeerde.

“Het heeft veel tijd gekost om het commerciële stadium te bereiken, maar alle stukken zijn er”, vertelde Daniel Merino, hoofd van de Offshore Wind Discipline van het COWI-adviesbureau, aan Mongabay in een video-interview. “Het maken van een gigawattproject is zo’n enorme investering, en op dit moment zijn de omstandigheden niet aanwezig om het geld in drijvende wind te laten vloeien.”

“Als we in de toekomst aan de energiebehoeften willen voldoen met hernieuwbare bronnen, moeten we overgaan op drijvende energiebronnen”, zei Merino, hoewel hij gelooft dat de focus in de nabije toekomst zal blijven liggen op goedkopere projecten met een vaste bodem.

“We konden een tijdje een langzaam tempo zien” voor zwevende wind, voegde hij eraan toe.

Innovatie blijft de sleutel tot het bevorderen en terugdringen van de kosten, zeggen experts. Sommige technologieën die in ontwikkeling zijn, zoals dynamische kabels en drijvende onderstations, zouden de weg kunnen vrijmaken voor een snellere uitrol.

Andere analisten stellen voor om drijvende windenergie te koppelen aan andere mariene energietechnologieën, zoals de opwekking van elektriciteit door golven of getijden, om de betrouwbaarheid te vergroten en tegelijkertijd de kosten te verlagen. Maar zowel drijvende wind- als golf-/getijdensystemen staan ​​nog in de kinderschoenen.

Op de korte termijn is volgens Efthimiou de verwezenlijking van een drijvend windpark van 250 MW of meer in 2030 een belangrijke opstap voor de sector. ‘Als we eenmaal over die drempel heen zijn, wordt verdere groei verwacht’, zei ze.

Bannerafbeelding: Een drijvende windturbine die wordt ingezet als onderdeel van het WindFloat Atlantic-project van Ocean Winds. Het bedrijf exploiteert nu een drijvend park van 25 MW voor de kust van Portugal met drie platforms. Afbeelding met dank aan Ocean Winds.

10 veelbelovende manieren om offshore windenergie te ‘groenen’

Wind op zee is misschien goed voor het klimaat, maar kan het ook goed zijn voor de oceaan?

Citaties:

Acampora, A., Paduano, B., Longo, R., Giglio, E., Fremaux, A., Ramirez, L., … Mattiazzo, G. (2026). Potentiëlen en uitdagingen van drijvende wind in de Middellandse Zee: een gezamenlijk industrieel en academisch perspectief. Hernieuwbare en duurzame energiebeoordelingen, 241117257. doi:10.1016/j.rser.2026.117257

Robertson, A., Musial, W., Shields, M., Aubault, A., Ikari, M., & Kitzing, L. (2025). Overwegingen voor de wereldwijde commercialisering van drijvende offshore windenergie. Natuurrecensies Schone technologie, 1(10), 734-749. doi:10.1038/s44359-025-00093-7

Maxwell, S. M., Kershaw, F., Locke, C.C., Conners, M.G., Dawson, C., Aylesworth, S., … Johnson, A.F. (2022). Potentiële effecten van drijvende windturbinetechnologie voor mariene soorten en habitats. Tijdschrift voor Milieubeheer, 307114577. doi:10.1016/j.jenvman.2022.114577

FEEDBACK: Gebruik dit formulier om een ​​bericht te sturen naar de auteur van dit bericht. Als u een openbare reactie wilt plaatsen, kunt u dat onderaan de pagina doen.