Lucio Usobiaga wint de ‘Nobelprijs voor Gastronomie 2026’ voor het beschermen van het Chinese chinampas-ecosysteem in Mexico

Lucio Usobiaga uit Mexico won in 2026 de Baskische Culinaire Wereldprijs voor zijn project Arca Tierra, een netwerk van boeren en de culinaire gemeenschap van Mexico dat helpt de traditionele tradities van Mexico-Stad te behouden. chinampa landbouwsysteem.

De chinampa’s zijn een oude, pre-Azteekse reeks agrarische kanaaleilanden, waar kleine kunstmatige percelen werden gebouwd in de wetlands van Xochimilco, in de zuidelijke vallei van Mexico-Stad. Traditionele boeren bekend als chinamperos Deze vorm van landbouw wordt nog steeds beoefend, waarbij bloemen, maïs, peulvruchten en verschillende soorten groenten worden verbouwd, meldde Aimee Gabay van Mongabay in 2024.

De Baskische Culinaire Wereldprijs, ook wel de ‘Nobelprijs voor de Gastronomie’ genoemd, werd in 2016 in het leven geroepen door de regering van de Baskische autonome regio in Spanje en het Baskisch Culinair Centrum, en kent 100.000 euro (ongeveer $110.000) toe aan een project gekozen door de winnaar.

Arca Tierra cultiveert 6 hectare binnen de chinampa’s en werkt samen met 50 boerenfamilies in Xochimilco, Puebla, Hidalgo en de staat Mexico. Deze boerderijen voorzien ongeveer 60 restaurants in Mexico-Stad van verse producten.

Volgens Eten en wijn magazine geeft het hoge organische stofgehalte van de chinampa-bodem uit sedimenten van meren ook het voedsel dat daar wordt geteeld een speciale smaak. “Ik merk het al vanaf de eerste hap als ik een biet van de chinampa’s eet,” vertelde Usobiaga Eten en wijn.

Usobiaga vertelde Mongabay per e-mail dat hij wil dat mensen weten dat de chinampero-boeren al millennia in de chinampa’s wonen en dat hun belangrijke werk grotendeels ongezien is gebleven.

“De toekomst van Mexico-Stad is verbonden met de chinampa’s vanwege het water dat ze terugfilteren naar de watervoerende laag, de koolstof die ze opslaan, de biodiversiteit die ze bezitten en de cultuur die ze in stand houden”, zei hij. “Chinampa’s gaan verloren door verstedelijking en verlatenheid. Het verzet van Chinampero is sterk, maar ze hebben op veel manieren hulp nodig.”

Usobiaga noemde het kopen van producten van chinampa’s, het bezoeken van de chinampa’s en het betalen van de boeren voor de ecosysteemdiensten die zij leveren als manieren waarop mensen het chinampa-ecosysteem kunnen helpen ondersteunen.

Hij zei dat hij ook meer jonge mensen wil aantrekken om daar te blijven boeren. “Ik ben er zeker van dat internationale erkenning jonge mensen helpt de chinampa’s te leren kennen en sommigen ertoe aan te zetten daar te werken. Het is tenslotte een krachtige plek van grote schoonheid en cultureel belang”, zei hij.

Het landbouwecosysteem van chinampas is de laatst overgebleven habitat voor wilde axolotls (Ambystoma mexicanum), de Mexicaanse salamanders beroemd om hun schattigheid.

“Ons uitgangspunt is dat de chinampero-boer de bewaker en bewaarder van de chinampa’s is, inclusief de kanalen en de dieren die daar leven”, zei Usobiaga. “We hebben geholpen bij de ontwikkeling van biofilters die roofdieren buitensluiten en het water zuiveren zodat de axolotl daarin kan leven. Ook maakt het soort landbouw dat we promoten geen gebruik van giftige chemicaliën, integendeel: traditionele landbouw en agro-ecologie helpen de ecosysteemdiensten te herstellen.”

Bannerafbeelding van Lucio Usobiaga met dank aan Pablo Antoli.