Een grootschalig genetisch onderzoek naar brulapen heeft twee voorheen niet-herkende soorten in het Amazonegebied aan het licht gebracht, een potentieel aparte soort in het Caribisch gebied geïdentificeerd en onderzoekers ertoe aangezet om te heroverwegen hoe verschillende populaties worden geclassificeerd.
De nieuwe studie onderzocht genetische relaties over de hele wereld geslacht Alouattamet behulp van genomische gegevens, fysieke kenmerken en museumexemplaren. Onderzoekers hebben formeel twee rode brulapen uit het Amazonegebied beschreven: de rode brulapen Pantepui (Alouatta iroi) in het noordwesten van het Amazonegebied en de Mato Grosso rode brulaap (Alouatta matogrossensis) in het zuidelijke Braziliaanse Amazonegebied.
Het onderzoek bouwt voort op ruim tien jaar veldwerk en monsterverzameling. Hoofdauteur Romina Batista, bioloog aan de Universiteit van Salford (VK) en het Braziliaanse National Institute of Amazonian Research, analyseerde meer dan 2 terabytes aan ruwe genomische gegevens.
De omvang van de dataset hielp evolutionaire verschillen bloot te leggen die eerdere studies over het hoofd hadden gezien. Terwijl hij de resultaten bestudeerde, merkte Batista op dat apen aan weerszijden van de Branco-rivier in het noorden van Brazilië verschillende genetische afstammingslijnen vormden. Fysieke verschillen, waaronder de meer gelige vacht van A. iroiondersteunde de bevindingen.
“Toen ik dat zag, belde ik Jean letterlijk en zei: ‘Jean, er is hier iets anders'”, zei Batista, verwijzend naar co-auteur Jean Boubli.
Historische museumexemplaren hielpen onderzoekers ook bij het identificeren van kenmerken die de populaties onderscheiden. Batista zei dat de bevindingen het belang aantonen van het behoud van natuurhistorische collecties, waardoor de wetenschappers oudere exemplaren opnieuw konden bekijken met nieuwere onderzoeksinstrumenten.
“Als de natuurhistorische musea niet over al deze informatie beschikten, denk ik dat we dit ook niet zouden kunnen vinden,” zei Batista.
De studie beveelt ook aan om de brulapenpopulatie in Trinidad en Tobago te erkennen, die voorheen geclassificeerd was als A. seniculus insulanusals een aparte soort, A. insulanus.
De bevindingen kunnen belangrijke implicaties voor het behoud hebben, vooral voor A. matogrossensis. Het verspreidingsgebied overlapt met de ontbossing in Brazilië, waar de landbouwontwikkeling heeft bijgedragen aan bosfragmentatie en groot verlies aan leefgebied. De onderzoekers zeggen dat de soort mogelijk als ernstig bedreigd wordt beschouwd, hoewel een formele beoordeling nog steeds nodig is.
“We willen de wetenschappelijke gemeenschap bewust maken, en we moeten dit dringend evalueren”, zei Batista.
De andere nieuw erkende bevolking wordt ook geconfronteerd met potentiële bedreigingen. De voorgestelde hydro-elektrische dam Bem Querer in de rivier de Branco zou van invloed kunnen zijn A. iroi en zijn naaste verwant, A. Macconnelli.
Onderzoekers delen distributiegegevens met collega’s en het publiek om een mogelijke IUCN-beoordeling te ondersteunen. In Mato Grosso, de Reconecta-project heeft ook luifelbruggen geïnstalleerd om gefragmenteerde bossen opnieuw met elkaar te verbinden. Onderzoekers hebben gedocumenteerd A. matogrossensis met behulp van de structuren, waaronder een vrouwtje dat een kind draagt.
Batista beschreef de bevindingen als “een stukje van de puzzel” om te begrijpen hoe de biodiversiteit in het Amazonegebied zich ontwikkelde.
Bannerafbeelding: Een Mato Grosso rode brulaap (Alouatta matogrossensis) gefotografeerd in Brazilië. Foto door Kakau Oliveira.
