Uit een recent State of the World’s Birds-rapport blijkt dat bijna de helft van de beoordeelde trekvogels achteruitgaat. De grimmige bevinding komt op het moment dat wereldregeringen in Armenië bijeenkomen voor de lopende VN-biodiversiteitsconferentie om de voortgang in de richting van mondiale natuurbehoudsdoelstellingen te beoordelen.
In het zuiden van Mozambique illustreert Maputo National Park het belang voor de biodiversiteit van het behoud van belangrijke habitats voor trekvogels die voedsel, rust en onderdak bieden aan soorten die duizenden kilometers afleggen tussen broed- en overwinteringsgebieden.
De diverse ecosystemen van het park omvatten kustlagunes, wetlands, mangroven, zoetwatersystemen, wadplaten en uitgestrekte kustlijnen – allemaal ondersteunen ze een breed scala aan trekvogels en standvogels. De ligging langs de Zuid-Afrikaanse kust maakt het park tot een belangrijk onderdeel van het netwerk van habitats dat vogels tijdens hun jaarlijkse reizen ondersteunt.
“Het park overbrugt de kloof tussen de Euraziatische broedgebieden en de overwinteringsgebieden in Zuid-Afrika”, vertelde Alex Ngari, programmamanager trekvogels en vliegroutes bij BirdLife International Africa, per e-mail aan Mongabay. Het park ligt in het Maputaland Center of Plant Endemism, een mondiale hotspot voor biodiversiteit.
“Het biedt een veilige plek voor uitgeputte vogels om hun energie aan te vullen na langeafstandsvluchten”, zei Ngari. Hij gaf het voorbeeld van de met uitsterven bedreigde wulpstrandloper (Calidris ferruginea), een trekvogel die broedt in de Arctische gebieden en naar zuidelijk Afrika migreert, waar hij zich in de winter voedt met ongewervelde dieren in de wadplaten van het park.
De zee- en binnenwateren, kustmeren en lagunes van het park bieden ook een seizoenshabitat voor visarenden, bijeneters uit Madagaskar, flamingo’s en verschillende reigersoorten, voegde hij eraan toe.
Maputo National Park werd in december 2021 opgericht na jaren van burgeroorlog in de regio. Terrestrische en mariene reservaten werden gecombineerd tot één beschermd gebied van ongeveer 1.700 vierkante kilometer (656 vierkante mijl).
Sinds 2010 zijn meer dan 5.000 dieren naar het park overgebracht als onderdeel van bredere herstelinspanningen, waaronder duinstabilisatie, handhaving van de strijd tegen stroperij en herstel van habitats.
Het natuurbehoudsprogramma is een samenwerkingsverband tussen de National Administration for Conservation Areas (ANAC) van Mozambique en de Peace Parks Foundation, met inbreng van lokale belanghebbenden.
“Lokale gemeenschappen worden steeds meer betrokken bij activiteiten zoals mangroveherstel, visserijbeheer en milieumonitoring”, vertelde Bartolomeu Soto, regionale verbindingsmanager bij Peace Parks Foundation, per e-mail aan Mongabay. Hij voegde eraan toe dat duurzaam behoud afhangt van gezonde ecosystemen die ook de voedselzekerheid, het levensonderhoud en economische kansen ondersteunen.
Het park maakt samen met het iSimangaliso Wetland Park deel uit van een UNESCO-werelderfgoedlandschap.
Ngari benadrukte echter dat het beschermen van individuele sites niet voldoende is; vogels zijn afhankelijk van verbonden netwerken van broedgebieden, tussenstops en overwinteringshabitats over de internationale grenzen heen.
“De Oost-Atlantische Flyway strekt zich uit van het Noordpoolgebied via Europa en West-Afrika helemaal tot aan Zuid-Afrika, verbindt grofweg 75 landen en ondersteunt ongeveer 90 miljoen vogels,” zei Ngari. Lokale bescherming in zuidelijk Afrika is niet voldoende als cruciale tussenstops, broedgebieden of wetlands elders langs de migratieroute worden vernietigd, voegde hij eraan toe.
Bannerafbeelding: A Wulp strandloper. Afbeelding met dank aan Vedant Raju Kasambe via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
