Onderzoekers onderzochten veertig locaties langs de Oost-Afrikaanse kustlijn, van Kenia tot Mozambique, en bestudeerden de ecosystemen van zeegras en koraalriffen. Ze ontdekten dat zeegrassen iets belangrijks op het bord brengen als het gaat om de voordelen voor kustgemeenschappen.
In een artikel gepubliceerd in Cel rapporteert duurzaamheidZe schrijven dat hoewel riffen ‘een grotere visbiomassa, overvloed en rijkdom in het algemeen ondersteunen’, visgemeenschappen die in zeegrasweiden leven, een rijkere mix van voedingsstoffen kunnen bieden, gezien vanuit het perspectief van het menselijk levensonderhoud.
Deze mariene habitats hebben de afgelopen jaren niet alleen aan belang gewonnen als viskwekerijen, maar ook als koolstofopslagplaatsen en fungeren als de eerste verdedigingslinie tegen overstromingen en stormen.
“Het beschermen van zeegrasvelden moet daarom niet alleen worden gezien als het behoud van de biodiversiteit, maar ook als een prioriteit voor de volksgezondheid en voedselzekerheid”, schrijven de auteurs van het onderzoek.
Hoofdauteur Benjamin Jones, een Ph.D. student aan de Universiteit van Stockholm ten tijde van het onderzoek, zei dat het onderzoek niet gaat over het vergelijken van ecosystemen, maar eerder over het toepassen van een nieuwe lens op het behoud van de zee. Vaak wordt de waarde van een marien ecosysteem bepaald door de visproductie. Maar voor kwetsbare kustgemeenschappen kan “de betrouwbaarheid van het vangen van voedzame vis net zo belangrijk zijn als het totale aantal vissen in de zee”, zegt Jones, die nu Chief Conservation Officer is bij Project Seagrass, een Britse liefdadigheidsinstelling voor het milieu.
Rekening houdend met de biomassa en diepte van vissen, waren de onderzochte zeegrasweiden “1,6 maal qua voedingswaarde multifunctioneel” dan koraalriffen, aldus het onderzoek, waarbij rekening werd gehouden met zes essentiële voedingsstoffen: calcium, ijzer, zink, selenium, vitamine A en omega-3-vetzuren. Vissersgemeenschappen geassocieerd met zeegrasvelden hebben een groter potentieel om deze voedingsstoffen te leveren, suggereerde het onderzoek.
In het onderzoek merkten de onderzoekers op dat “een naar overvloed gewogen gemiddelde vis gevangen in zeegras ongeveer 5% van de dagelijkse ijzerbehoefte, 70% van de seleniumbehoefte en 21% van de zinkbehoefte zou kunnen voorzien.”
“Het meest opvallend was dat we ons concentreerden op drie bijzonder belangrijke voedselvissoorten” – inclusief konijnenvis (Siganus sutor) en papegaaivissen (Leptoscarus vaigiensis) – “De ondersteuning van micronutriënten was meer dan acht keer hoger in zeegrasweiden,” zei Jones.
Tim McClanahan, een ecosysteem-ecoloog van koraalriffen bij de Wildlife Conservation Society, die niet betrokken was bij het onderzoek, noemde de bevinding ‘interessant en provocerend’, maar voegde eraan toe dat deze ‘verder onderzoek nodig heeft’.
McClanahan zei dat zijn bedenkingen bij de bevindingen vooral voortkwamen uit methodologische factoren. Hij vroeg zich af of verschillen in bemonsteringsdiepte, habitatkenmerken en visgrootte de vergelijking hadden kunnen beïnvloeden. McClanahan merkte ook op dat de visserijdruk op deze systemen de resultaten zou beïnvloeden, iets waar de auteurs van het onderzoek niet direct rekening mee hielden.
“In koraalriffen hebben ze ondiep water bemonsterd. Dat is geen typisch koraalrif. Dat is waarschijnlijker koraalpuin… je weet wel, intergetijdenkoraal,” zei McClanahan. “Ze hebben hele kleine vissen bemonsterd. De gemiddelde grootte van een vis was 10 cm (4 inch). Ze bemonsterden dus jonge vissen.”
Hij merkte op dat methodologische veranderingen, en een beetje nauwkeurig onderzoek, de bevindingen niet zouden ongedaan maken, maar ‘de verschillen minder uitgesproken zouden kunnen maken’.
Jones erkende de beperking en voegde eraan toe dat het onderzoek aantoont dat “in vergelijkbare ondiepwateromgevingen, waar mensen vaak vissen met netten en vallen, zeegras visgemeenschappen ondersteunt met een aanzienlijke voedingswaarde die grotendeels niet wordt onderkend.”
Een andere beperking van het werk was de uitsluiting van ongewervelde dieren zoals octopussen, krabben en weekdieren, die aanzienlijk kunnen bijdragen aan het dieet aan de kust. Jones zei dat hun opname de schattingen van de voedingsvoordelen zou kunnen veranderen.
Wat nog belangrijker is: hoewel de studie het voedingspotentieel meet, wordt niet vastgesteld of de consumptie van vis uit verschillende habitats de ondervoedingsniveaus in kustpopulaties beïnvloedt.
Jones’ nieuwste artikel, gepubliceerd in september in Natuur Duurzaamheidonderzocht het verband tussen “met zeegras geassocieerde visserij en armoede onder huishoudens.” In de paper stelden Jones en collega’s vast dat ongeveer 18 miljoen van de armste mensen ter wereld afhankelijk zijn van zeegras-ecosystemen in de Indo-Pacific. Conservatieve schattingen suggereren dat ruim 3,5 miljoen mensen die in armoede leven afhankelijk zijn van zeegrasvisserij in Kenia, Tanzania en Mozambique.
Visserij op basis van deze ecosystemen zou belangrijk kunnen zijn vanwege hun vermogen om essentiële micronutriënten te leveren, en niet alleen eiwitten en calorieën, vooral tijdens de kindertijd.
Jones zei dat Oost-Afrikaanse landen moeten nadenken over “het opnemen van voedingsvoordelen in het visserijbeheer, het erkennen van zeegras in het voedsel- en ontwikkelingsbeleid, en het aanpakken van de druk die het verlies aan leefgebied veroorzaakt.”
Menselijke activiteiten, waaronder destructieve of ongereguleerde visserij, kustontwikkeling en baggeren, hebben samen met de klimaatverandering bijgedragen aan het verlies van zeegrasvelden over de hele wereld. Jones zei dat veel van de druk op mariene ecosystemen zijn oorsprong vindt op het land, inclusief rioolvervuiling en landbouwafvoer.
Veel wetenschappers hebben opgemerkt dat zeegrasweiden niet zo nauw bestudeerd zijn als koraalrifhabitats. Voor McClanahan moeten zeegras- en koraalriffen worden beheerd als een onderling verbonden systeem. Hij voegde eraan toe dat het beleid er vaak op gericht is ‘het zeldzame en interessante systeem te beschermen’ en ‘de inkomsten uit toerisme te bevorderen’. Hij zei dat dit moet veranderen door van voeding een prioriteit te maken.
“We zeggen niet dat koraalriffen minder belangrijk zijn,” zei Jones. “Maar onze bevindingen benadrukken hoe verschillende habitats op complementaire manieren bijdragen aan de voedselzekerheid.”
Bannerafbeelding: Papegaaivissen in een zeegrasweide in Zanzibar, Tanzania. Afbeelding met dank aan Benjamin Jones.
Jones, BLH, Lefcheck, JS, Skoglund, S., Thunell, V., Bandeira, SO, Jiddawi, NS, … Eklöf, JS (2026). Zeegrasweiden ondersteunen visgemeenschappen die essentieel zijn voor de menselijke voeding. Cel rapporteert duurzaamheid3(7), 100757. doi:10.1016/j.crsus.2026.100757
Duffy, JE, Appeltans, W., Benson, A., Connolly, RM, De la Torre-Castro, M., Dierssen, HM, … Unsworth, RK (2025). Meten en rapporteren over zeegras als essentiële oceaanvariabele voor wetenschap en management. Biowetenschappen76(4), 359-374. doi:10.1093/biosci/biaf199
Krause, JR, Cameron, C., Arias-Ortiz, A., Cifuentes-Jara, M., Crooks, S., Dahl, M., … Fourqurean, JW (2025). De mondiale variabiliteit van de koolstofvoorraden in zeegras en de uitstoot door verlies van zeegras. Natuurcommunicatie16(1). doi:10.1038/s41467-025-59204-4
Jones, BLH, Unsworth, RK, Ambo-Rappe, R., Carli, F., Coals, L., Digdo, AA, … Cullen-Unsworth, LC (2026). Zeegrasvisserij legt de armoededimensies van het behoud van de zee bloot. Natuur Duurzaamheid. doi:10.1038/s41893-026-01932-6
Mwikamba, EM, Githaiga, MN, Huxham, M., & Briers, RA (2024). Inzicht in de oorzaken van het verlies van zeegras in Kenia: bewijs voor de gevolgen van bevolking en visserij. Aquatisch behoud: mariene en zoetwaterecosystemen34(7). doi:10.1002/aqc.4229
Feedback: Gebruik dit formulier om een bericht te sturen naar de auteur van dit bericht. Als u een openbare reactie wilt plaatsen, kunt u dat onderaan de pagina doen.
