Belize wendt zich tot zijn diepe wateren om zijn belofte na te komen om 30% van zijn oceaan te beschermen en de zesde mijlpaal van zijn Blue Bond-overeenkomst te bereiken. In een ontwerp van een marien ruimtelijk plan dat op 8 september ter goedkeuring van de regering is ingediend, wordt voorgesteld het laatste gat te dichten tot 30% door drie beschermde offshore mariene gebieden (MPA’s) in te stellen. Ambtenaren zeggen dat de keuze twee doelen tegelijk dient: het beschermen van onderscheidende diepwatergebieden die het land nooit volledig heeft beschermd, en het vermijden van de kustgebieden waarvan vissers afhankelijk zijn.
Het besluit om offshore-gebieden te beschermen kwam voort uit eerder overeengekomen criteria voor het instellen van beschermde mariene gebieden, aldus Samir Rosado, die leiding gaf aan de ontwikkeling van het plan als hoofd van de maritieme ruimtelijke ordening bij het Coastal Zone Management Authority & Institute (CZMAI) van de overheid.
“Deze criteria omvatten zowel sociale als ecologische overwegingen voor de identificatie van de gebieden”, vertelde Rosado in een e-mail aan Mongabay. “Overweldigend genoeg gaven belanghebbenden uiting aan hun absolute onwil om de bescherming in kustgebieden te vergroten, omdat zij van mening zijn dat deze ruimte al verzadigd was. Er werd een gap-analyse uitgevoerd naar de vertegenwoordiging van ecosystemen binnen het bestaande MPA-netwerk, en deze bevestigde dit.”
Nu meer dan 50% van de koralen van Belize en bijna 40% van het zeegras zich al in de MPA’s bevinden, zegt hij dat de ondervertegenwoordigde kenmerken van het MPA-netwerk van Belize zich in de diepte bevinden.
Voor lokale vissers die zich hard hebben verzet tegen eerdere voorstellen om in plaats daarvan de traditionele kustvisserijgronden te sluiten, zijn de nieuwe zones, die ver buiten de wateren liggen waar ze werken, welkom. Deskundigen zeggen echter dat het onwaarschijnlijk is dat dit besluit de natuurbehoudsvoordelen zal opleveren die Belize dringend nodig heeft om zijn afnemende commerciële visbestanden nieuw leven in te blazen.
De Belize Blue-obligatie
De ontwikkeling van het marien ruimtelijk plan, het Belize Sustainable Ocean Plan (BSOP) genoemd, werd voorgeschreven in een reeks toezeggingen voor het behoud van de zee die Belize deed als onderdeel van een nieuwe overeenkomst over schulden aan de natuur. In november 2021 kocht Belize voor 553 miljoen dollar van zijn staatsschuld met korting terug, gefinancierd met een lening van 364 miljoen dollar. Van die lening betaalde $301 miljoen de oude schuld af, $39 miljoen dekte de liquiditeitsreserves en transactiekosten, en $23,5 miljoen vormde een schenking voor langetermijnfinanciering van natuurbehoud. Destijds was de deal, bekend als de Belize Blue Bond en geleid door de in de VS gevestigde NGO The Nature Conservancy (TNC), de grootste bekende ruil voor natuurbehoud. Sindsdien heeft het als model gediend voor swaps in andere landen.
Belize rapporteert de voortgang van zijn natuurbehoudsverplichtingen – acht tijdsgebonden mijlpalen – aan een in Delaware, in de VS gevestigde dochteronderneming van TNC, Belize Blue Investment Company LLC. Als het land er niet in slaagt om op de afgesproken datum een mijlpaal te bereiken, zal het financiële sancties opgelegd krijgen – maar tot nu toe is dat niet het geval.
Belize bereikte zijn eerste twee mijlpalen in mei 2022: het zette 20,5% van zijn oceaan in als ‘biodiversiteitsbeschermingszones’, creëerde zeven nieuwe diepzee-, no-take ‘aanvullings’-zones van 6.690 vierkante kilometer (2.583 vierkante mijl) en verhoogde het aandeel onder de strengste bescherming van 4,5% naar 11,6%. Het heeft ook de resterende openbare gronden binnen het Belize Barrier Reef Reserve System aangewezen als strikte mangrovereserves.
Om mijlpaal 3 te bereiken lanceerde de regering in oktober 2022 haar bijgewerkte proces voor maritieme ruimtelijke ordening, onder leiding van CZMAI en onder toezicht van een multistakeholdercomité waartoe ook TNC behoort.
In november 2024 bereikte Belize mijlpaal 4, waarmee ongeveer 25% van de oceaan werd beschermd. Om dit te bereiken voegde de regering middelmatige beschermingszones toe bij Lighthouse Reef, Glover’s Reef en Bacalar Chico, die gedeeltelijke visserijsluitingen instelden in de buurt van riffen en atollen waar vissers generaties lang vrijelijk gebruik van hadden gemaakt.
Dit lokte weerstand uit de vissersgemeenschap. Vissers zeiden destijds dat het overleg en de aanvankelijke beslissing overhaast waren, slecht georganiseerd en niet goed geïnformeerd. Bovendien onthulde een onderzoeksrapport uit 2025 in Climate Spotlight dat beschermde mariene gebieden die worden beheerd door zowel de overheid als non-profitorganisaties voortdurend wijzen op een gebrek aan middelen, namelijk financiën en personeel, om hun regelgeving adequaat te handhaven.
In 2025 volgde een herziene wet op het beheer van kustgebieden om mijlpaal 5 te bereiken.
Het goedgekeurde marien ruimtelijk plan, mijlpaal 6, moet nu in november 2026 zijn. Deze stap vereist dat de regering het plan voltooit, vaststelt, publiceert en implementeert om een bescherming van 30% te bereiken.
Nog twee mijlpalen, beide op het gebied van het beheer van de beschermde mariene gebieden, moeten nog worden bereikt vóór het achtste jaar van de overeenkomst, 2029.
De nieuwe offshore beschermde gebieden
Om mijlpaal 6 te bereiken, stelt het ontwerp-BSOP drie nieuwe MPA’s voor die samen ongeveer 1.652 km2 (638 mi2) beslaan om het beschermingsdoel van 30% te bereiken.
De kleinste, met een oppervlakte van 128 km2 (49 mi2), genaamd de Sapodilla Caye Zone IV Expansion bij Corona Reef, heeft het sterkste bewijs van natuurbehoud. Voor de kust van het Toledo-district in het zuiden van Belize bevindt zich in het gebied een gezond koraalcomplex dat onderdak biedt aan een verzameling van meerdere soorten paaiplaatsen voor commercieel belangrijke vissen. Het gedeelte dat volgens het ontwerp-BSOP moet worden beschermd, is het enige deel van het gebied dat nog niet in een MPA ligt. Het bevat diepe wateren, onderbroken door afgrondheuvels, kenmerken die een leefgebied kunnen bieden voor het leven in zee. De zone wordt ernstig bedreigd door grensoverschrijdende visserij, gezien de ligging nabij de zeegrenzen van Belize.
Het grootste gebied, 1.220 km2, wordt High Protection for Biodiversity Zone 8 genoemd. Het is een blok open zee in het centrum van de exclusieve economische zone van Belize dat nooit actief is beschermd of onderhevig is aan consistente handhaving, en er wordt volgens de meeste verhalen zeer weinig bevist. Het zou kenmerken als afgrondheuvels, plateaus en bassins beschermen.
De derde nieuwe MPA die het ontwerp-BSOP voorstelt heet High Protection for Biodiversity Zone 3 Expansion, of de zogenaamde Deep Sea Zone, en beslaat 316 km2 (122 mi2), waarmee een bestaande MPA wordt uitgebreid. Er is ook nooit sprake geweest van significante visserij of handhaving. Dit gebied herbergt canyons, steile hellingen en afgrondbergen en heuvels. Het ligt ten noordoosten van Lighthouse Reef Atoll en strekt zich uit tot aan de maritieme grens van Belize.
Als deze drie nieuwe beschermde diepzeegebieden worden ingevoerd zoals voorgesteld, zal de beschermde 30% van de oceaan van Belize uiteenvallen tot ongeveer 16,3% hoge beschermingsstatus en 13,7% gemiddelde beschermingsstatus, wat de eis van de Blue Bond overtreft dat ten minste 15% van de oceaan van Belize onder de strengste beschermingscategorie valt.
Het plan kreeg al vroeg weerstand van vissers tijdens openbare raadplegingen die CZMAI hield in kustgemeenschappen voordat het concept-BSOP werd afgerond.
Tijdens een openbare raadpleging in de stad Placencia in het district Stann Creek in juni, die meer dan 200 deelnemers trok, zei een visser: “Zorg eerst voor wat je al hebt”, verwijzend naar de bestaande MPA’s van het land. “Dan zouden de vissers komen en zeggen dat je ons nu ten goede komt – maar tot die tijd zie ik niet de noodzaak om nog meer te nemen.”
Sommige deskundigen waarschuwden echter dat er meer en niet minder bescherming nodig is om de afnemende visbestanden in Belize een halt toe te roepen.
“Het beschermen van deze diepe wateren is essentieel voor het behoud van de visbestanden, maar niet voldoende om duurzaamheid te bereiken zonder krachtige maatregelen om de overbevissing in ondiepere wateren terug te dringen”, vertelde Andrew Rosenberg, een doorgewinterde visserijwetenschapper met ervaring in het beoordelen van de visbestanden van Belize en voormalig adjunct-directeur van de Amerikaanse National Marine Fisheries Service, via sms aan Mongabay.
“De diepwater-MPA’s kunnen een toevluchtsoord bieden voor sommige bestanden, maar niet voor alle, vooral voor grotere paaivogels. Maar de druk van overbevissing in de kustgebieden van Belize, inclusief de illegale visserij en visserij zonder vergunning, moet worden beëindigd voordat de belangrijkste commerciële bestanden zich kunnen herstellen. En om te bufferen tegen waarschijnlijke veranderingen als gevolg van de opwarming van de aarde”, aldus Rosenberg.
Op koers voor mijlpaal 6
CZMAI heeft het ontwerp-BSOP op 8 september ter goedkeuring aan het kabinet van ministers overhandigd..Van daaruit zal het worden doorgegeven aan het Huis van Afgevaardigden en de Senaat voor verdere goedkeuring, waarna de MPA’s die het introduceert in de publicatie worden gepubliceerd, en CZMAI zal het pakket voorbereiden voor indiening bij TNC’s Belize Blue Investment Company tegen de deadline van 4 november, aldus Rosado.
De regering ligt op koers om op tijd haar mijlpaal 6-verplichting na te komen, vertelde Beverly Wade, CEO van het Ministerie van Blauwe Economie van Belize, per e-mail aan Mongabay.
“De regering van Belize blijft zich volledig inzetten voor het halen van de leverdatum van 4 november voor het Belize Sustainable Ocean Plan, in overeenstemming met haar verplichtingen onder de Blue Bond Agreement”, aldus Wade.
“Natuurlijk kunnen er, net als bij elk belangrijk beleids- en wetgevingsproces, onvoorziene omstandigheden voorkomen. De overeenkomst biedt waar nodig bepaalde flexibiliteit, maar de focus van de regering blijft gericht op uitvoering, naleving en ervoor zorgen dat de BSOP een geloofwaardig, consultatief en juridisch gezond raamwerk weerspiegelt”, zei ze.
Het Belize Fund for a Sustainable Future werd opgericht onder de Blue Bond-deal om natuurbehoudsfinanciering te ontvangen en uit te betalen, mariene programma’s van de overheid te financieren en subsidies te verstrekken aan non-profitorganisaties en gemeenschapsorganisaties onder een niet-gouvernementele meerderheidsraad.
Als onderdeel van haar verplichtingen onder de Blue Bond-deal stemde de regering van Belize ermee in om gedurende twintig jaar 4,2 miljoen dollar per jaar aan het Belize Fund te betalen. Aan het einde van die periode van twintig jaar wordt het via de lening opgebouwde kapitaal overgeheveld naar het Belize Fund; Er wordt voorspeld dat het tegen die tijd meer dan $ 90 miljoen waard zal zijn. Tot nu toe heeft het fonds 13,4 miljoen dollar toegezegd aan initiatieven voor het behoud van de zee.
De uitvoerend directeur van het fonds, Leandra Cho-Ricketts, vertelde Mongabay in een interview dat het jaren zal duren voordat de resultaten en impact zichtbaar zullen worden. Ze voegde eraan toe dat, hoewel een aanzienlijk deel van de uitbetalingen van het fonds tot nu toe is gegaan naar initiatieven die de biodiversiteit beschermen, het fonds het belang erkent van het ondersteunen van vissers en alle gebruikers van de mariene ruimte, die uiteindelijk zullen profiteren van een gezond en goed beschermd marien milieu.
Op de vraag of de financiering toereikend is voor de toezegging van 30% bescherming, antwoordde ze nee. “Het dekt niet alle behoeften ter plaatse, maar het biedt wel een belangrijke basis ter ondersteuning van de inspanningen op het gebied van co-management en de acties die de regering nodig heeft om aan haar verplichtingen te voldoen”, zei ze.
Het bereiken van 30% op papier is niet de eindstreep. Gazettingszones zoals beschermd op een kaart is één ding; het beheren ervan op het water is een andere, en dat onderscheid is vastgelegd in de resterende Blue Bond-mijlpalen.
Om mijlpaal 7 te bereiken moet de regering tegen 2027 een aanvraag indienen om ten minste drie MPA’s te laten certificeren onder de IUCN Groene Lijst van beschermde gebieden, gedefinieerd als het bereiken van “voortdurende resultaten voor mens en natuur op een eerlijke en effectieve manier.”
Mijlpaal 8, de laatste, komt in 2029. Het zal het diepzeebesluit en de handhavingscapaciteit van het land rechtstreeks op de proef stellen. Tegen die tijd vereist de Blue Bond-overeenkomst dat Belize beheersplannen heeft goedgekeurd en ondertekend voor al zijn biodiversiteitsbeschermingszones – inclusief de afgelegen, diepwatergebieden die het nog nooit eerder heeft beheerd en waarvan het plan zelf toegeeft dat ze nu licht beschermd en moeilijk te bereiken zijn.
Wade zei dat de regering vastbesloten is om aan deze verplichtingen te voldoen.
“Het doel is niet alleen om een bescherming van 30% te bereiken, maar om ervoor te zorgen dat beschermde gebieden effectief worden beheerd, gefinancierd en gemonitord, en in staat zijn om op de lange termijn voordelen te blijven opleveren voor de biodiversiteit, de visserij, kustgemeenschappen en de bredere economie van Belize.”
Bannerafbeelding: Een Nassau-tandbaars (Epinephelus striatus), een commercieel belangrijke vis, was ooit overvloedig aanwezig, maar de aantallen zijn afgenomen in Belize en in het hele Caribische gebied, en hij wordt nu ernstig bedreigd. Afbeelding met dank aan Connor Holland/Ocean Image Bank.
Herstel en bescherming zijn bedoeld om het koraalrif van Belize te beschermen tegen extreme hitte en ziekten
De blauwe reputatie van Belize versus de realiteit van het rif: het behoud van de zee wint en wat er ontbreekt (commentaar)
FEEDBACK: Gebruik dit formulier om een bericht te sturen naar de redactie van dit bericht. Als u een openbare reactie wilt plaatsen, kunt u dat onderaan de pagina doen.
