Een van de wonderen van de kattenbiologie is het vermogen van katten om bijna altijd rechtop op hun voeten te landen, zelfs als de kat in een andere richting valt. Als u uw kat bijvoorbeeld per ongeluk van het bed stoot en hij als laatste van zijn voeten valt, zal hij in de lucht draaien en toch op handen en knieën landen. Hoe doen katten dat?
Deze vraag intrigeert wetenschappers al meer dan een eeuw, en het meest recente onderzoek, geleid door een veterinaire fysioloog in Japan, heeft aangetoond dat het vermogen van katten om na een val rechtop te landen deels te wijten is aan verschillen in flexibiliteit tussen de bovenste en onderste wervelkolom van de kat. Deze combinatie van flexibiliteit van de wervelkolom en gecontroleerde rotatie helpt katten zich in de lucht te heroriënteren en op hun poten te landen.
Yasuo Higurashi, een onderzoeker aan het Laboratorium voor Veterinaire Fysiologie en Biochemie van de Yamaguchi Universiteit, en zijn collega’s bestudeerden de mechanische eigenschappen van de wervelkolom van een kat in een studie gepubliceerd in Het anatomische verslag. De onderzoekers ontdekten dat de thoracale wervelkolom, gelegen in de voorste helft van het lichaam van de kat, veel flexibeler is dan de lumbale wervelkolom in de achterste helft. De stijvere lumbale wervelkolom roteert niet zo gemakkelijk als de bovenste thoracale wervelkolom.
“De flexibiliteit van de thoracale wervelkolom en de stijfheid van de lumbale wervelkolom waren opvallend contrastrijk”, vertelt Higurashi in een e-mail aan Cats.com. “De thoracale wervelkolom had een scala aan slappe bewegingen, terwijl de lumbale wervelkolom heel weinig had.”
Het gedrag waarbij katten zich in de lucht heroriënteren wordt academisch het ‘luchtrichtgedrag’ genoemd – een functie die tot aan dit onderzoek is bestudeerd maar niet goed is uitgelegd, zegt Higurashi.
“Natuurkundigen proberen al lang uit te leggen hoe katten dit gedrag vertonen, maar hoe gemakkelijk de ruggengraat van een kat kan draaien, was nog niet goed begrepen”, zegt hij. “Deze studie leverde gegevens op over de daadwerkelijke draaiflexibiliteit van de wervelkolom van de kat.”
Higurashi en zijn team voerden het onderzoek uit door de stekels van overleden katten te onderzoeken en deze te draaien. Ze lieten ook levende katten van lage hoogte vallen om de beweging van hun romp te bestuderen, met dikke en zachte kussens op de landingsplaats. De onderzoekers ontdekten dat de bovenste delen van de kattenlichamen eerder verdraaiden dan de onderste delen; De ruggengraatgebieden van de dode katten waren duidelijk te onderscheiden tijdens het draaien. Het thoracale gebied was minder stijf en flexibeler.
Voordat hij met de studie begon, wist Higurashi niet goed wat hij kon verwachten.
“Ik had video’s gezien van katten die het luchtrichtgedrag uitvoerden, maar aangezien het de eerste keer was dat ik het zelf testte, wist ik niet zeker of de katten het gedrag ook daadwerkelijk zouden vertonen”, zegt hij.
Voor toekomstig onderzoek zijn Higurashi en zijn team van plan meer gegevens over vallende katten te verzamelen en 3D- en wiskundige modellen te construeren, vertelde hij aan The New York Times.
Hoe lenig en wendbaar katten ook zijn, we moeten nog steeds rekening houden met de veiligheid en mogelijke verwondingen. Het is belangrijk op te merken dat, hoewel katten meestal op hun pootjes terechtkomen – en dat doen ze bijna altijd met simpele valpartijen thuis, zoals wanneer ze uit onze armen kronkelen of van bed vallen – een zeer hoge of ruwe val, zoals van een gebouw met meerdere verdiepingen, inderdaad een kat kan verwonden en doden. De oprichtreflex helpt het risico op schade aan het hoofd, de nek en de wervelkolom van een kat te verminderen, maar voorkomt dit niet helemaal. Een val kan schade aan zacht weefsel, kaakbreuk, gebroken tanden en ledematen, een gebroken bekken en longschade veroorzaken.
In 2004 onderzocht een studie gepubliceerd in The Journal of Feline Medicine and Surgery de gevallen van 119 katten die van een balkon waren gevallen of van een gebouw van twee of meer verdiepingen hoog. Uit het onderzoek bleek dat 96,5% van deze katten de valpartijen overleefde, maar dat bijna de helft van hen botbreuken opliep, en anderen schade aan hun tanden of borstkas opliepen.
De lichamen van onze katten zijn geweldig, maar niet onoverwinnelijk, dus neem voorzorgsmaatregelen om uw katten te beschermen tegen zware valpartijen.
Higurashi adviseert kattenouders om de ruggen van hun katten te observeren en van hen te leren.
“Het geheim van de flexibiliteit van de kat ligt in de thoracale wervelkolom”, zegt hij. “Kijk alstublieft goed naar de draaiende en buigende bewegingen van de thoracale wervelkolom van uw kat.”
