Er zullen onderhandelingen beginnen over ’s werelds eerste internationale protocol ter bestrijding van milieucriminaliteit, waaronder de handel in wilde dieren, illegale ontbossing en illegale afvalsmokkel. Het protocol, dat de komende twee jaar moet worden opgesteld, heeft tot doel het gemakkelijker te maken deze misdaden te onderzoeken, te vervolgen en te berechten.
De onderhandelingen zullen plaatsvinden in het kader van de United Nations Convention against Transnational Organised Crime (UNTOC), een mondiaal verdrag dat in 2003 werd opgesteld om internationale criminele netwerken, het witwassen van geld en corruptie te bestrijden. De resolutie om te beginnen met het opstellen van het protocol werd op 23 oktober goedgekeurd tijdens de 13e tweejaarlijkse bijeenkomst van het verdrag.
“Dit is een mijlpaal in de mondiale strijd tegen milieucriminaliteit”, zegt Alice Pasqualato, mondiaal beleidsspecialist voor milieucriminaliteit bij de in de VS gevestigde NGO Wildlife Conservation Society, in een persbericht.
Het voorstel werd ingediend door twaalf landen – acht uit Latijns-Amerika en vier uit Afrika – onder leiding van Brazilië. Het behaalde meer dan de vereiste tweederde meerderheid: van de 112 partijen die fysiek of elektronisch aanwezig waren en een stem uitbrachten, stemden er 83 voor en 12 tegen. Tot deze laatste behoorden de VS en Japan. Nog eens 27 landen onthielden zich van stemming.
Het besluit ‘zendt een krachtige boodschap uit dat regeringen de omvang, ernst en onderling verbonden aard van milieucriminaliteit erkennen’, zei Mark Jones, hoofd beleid bij de Britse NGO Born Free, in een persbericht. “Wij prijzen de staten die deze resolutie hebben ontwikkeld, ingediend en gesteund en kijken ernaar uit om constructief deel te nemen aan de komende onderhandelingen.”
Het ontwerpprotocol zal over twee jaar worden besproken tijdens de volgende UNTOC-bijeenkomst.
UNTOC beschikt al over protocollen voor de aanpak van mensenhandel, migrantensmokkel en illegale wapenproductie en -handel. De nieuwe resolutie beschrijft deze protocollen als “de belangrijkste wereldwijde juridische instrumenten om de plaag van de transnationale georganiseerde misdaad te voorkomen en te bestrijden.” Het voegt eraan toe dat zij een raamwerk bieden voor internationale samenwerking, inclusief de uitlevering en vervolging van verdachten.
Veel landen beschikken niet over de benodigde instrumenten om de milieucriminaliteit te bestrijden, die op 281 miljard dollar per jaar wordt geschat en vaak wordt beheerd door internationale syndicaten. De UNTOC-resolutie heeft de gevolgen gedetailleerd beschreven: “misdaden die het milieu aantasten, kunnen ook een negatieve impact hebben op de rechtsstaat, de economie, de duurzame ontwikkeling, de volksgezondheid, de menselijke veiligheid, de voedselzekerheid, het levensonderhoud en de leefgebieden.”
Ondertussen zijn er wereldwijd hiaten in de wettelijke definities van milieudelicten en verschillen in straffen.
“Verschillende rechtsgebieden spreken uiteindelijk verschillende juridische talen, waarbij sommige milieudelicten in het ene land strafbaar worden gesteld, maar in het andere niet”, aldus Pasqualato. “Een specifieke internationale overeenkomst biedt een historische kans om die kloof te dichten, de internationale samenwerking te versterken en regeringen betere instrumenten te geven om de criminele netwerken te ontwrichten die profiteren van de exploitatie van wilde dieren en natuurlijke hulpbronnen.”
Bannerafbeelding: Tijgers in Cambodja werden in 2007 functioneel uitgestorven verklaard. Afbeelding © Vinod Udhwani via iNaturalist (CC BY-NC 4.0).
