JAKARTA – Michaels 20 maanden oude dochter begon begin oktober te hoesten en werd kortademig, toen een dikke nevel van bosbranden Balikpapan, de hoofdstad van de Indonesische provincie Oost-Kalimantan, bedekte.
Hij en zijn vrouw brachten de peuter naar een privéziekenhuis, waar bij haar een longontsteking werd vastgesteld. Een röntgenfoto toonde een infiltraat in het bovenste deel van de linkerlong van het meisje.
“Ons werd verteld dat een factor die zou kunnen hebben bijgedragen aan de ziekte de rook was, die ook dikker werd in Balikpapan”, vertelde Michael op 14 oktober 2026 aan Mongabay Indonesië.
Nu de luchtkwaliteitsindex in de stad een “ongezond” niveau bereikte, beperkte het echtpaar de tijd die hun dochter buitenshuis doorbracht.
Een dag later, meer dan 100 kilometer verderop, stierf in de stad Samarinda in Oost-Kalimantan een 14 maanden oude baby nadat hij plotseling kortademig was geworden.
De familie van de peuter, Yazlyn Syanindita, vermoedt dat ze is omgekomen door de dikke smog die de stad omhult.
“Haar kortademigheid was zo plotseling,” vertelde Yazlyns grootvader, Sarno, aan Mongabay Indonesië. “Ze had geen eerdere ziektes.”
Haar moeder Cindy, 25, zei dat wat er met haar dochter is gebeurd, niet met andere kinderen mag gebeuren en drong er bij de regering op aan de impact van branden niet te bagatelliseren.
“De regering mag niet de ogen sluiten”, zei ze, geciteerd door BBC Indonesia. “Zeg niet dat de nevel niet ernstig is. Veel mensen lijden aan acute luchtweginfecties. Gisteren zag ik op de intramurale afdeling drie peuters die moeite hadden met ademhalen.”
Gezondheidsrisico’s strekken zich ook uit tot degenen die de branden bestrijden. Minstens tien mensen, onder wie brandweerlieden, zijn omgekomen tijdens de strijd tegen bosbranden op Borneo, Sumatra en Java in Indonesië.
Eén van hen is Nurdin, een 51-jarige vrijwillige brandweerman in de provincie Zuid-Kalimantan. Hij stierf nadat hij op 21 oktober pijn op de borst en kortademigheid kreeg tijdens de strijd tegen een brand in de provincie Zuid-Kalimantan.
Amat, een van zijn collega’s, zei dat Nurdin er gezond uitzag voordat hij de brand achter een lokaal overheidskantoor ging bestrijden. “Hij klaagde over pijn op de borst, dus zei ik hem eerst te rusten”, zei Amat, geciteerd door DetikNews. “We gaven hem zuurstof, maar hij bleef maar zeggen dat zijn borst pijn deed.”
De toestand van Nurdin verslechterde toen collega’s hem naar een nabijgelegen kliniek brachten. Naar verluidt verloor hij verschillende keren het bewustzijn en kreeg hij last van stuiptrekkingen voordat hij bij de kliniek aankwam, waar hij dood werd verklaard.
Dr. Amalia Dewi, hoofd van de kliniek, zei dat Nurdin zonder tekenen van leven arriveerde. Op basis van de omstandigheden en informatie van zijn collega’s vermoedde ze ‘rookvergiftiging’ als doodsoorzaak, meldden lokale media Monitor Indonesië.
Amalia zei ook dat Nurdin een gewoon stofmasker leek te dragen in plaats van ademhalingsbescherming die was ontworpen voor brandrook. Andere vrijwilligers op de locatie hadden ademhalingsproblemen.
Hoewel de publiekelijk gerapporteerde informatie geen definitieve oorzaak van de dood van Nurdin vaststelt – of het nu gaat om het inademen van rook, koolmonoxidevergiftiging, een hartaandoening of een andere aandoening – roept zijn dood niettemin vragen op over de bescherming en medische ondersteuning die beschikbaar is voor brandweerlieden die in gevaarlijke omstandigheden werken.
Bredere gezondheidscrisis
Yazlyn en Nurdin stierven toen een bredere gezondheidscrisis Indonesië in zijn greep hield: de autoriteiten hebben een stijging van het aantal acute luchtweginfecties geregistreerd, omdat aanhoudende bosbranden maandenlang mist over bevolkte gebieden verspreiden.
Het Indonesische ministerie van Volksgezondheid registreerde tussen 18 augustus en 21 oktober 333.470 gevallen van acute luchtweginfecties (ARI) in de zeven provincies Sumatra en Kalimantan die het zwaarst getroffen waren door bosbranden. Onder hen waren meer dan 75.170 gevallen van invloed op kinderen van 5 jaar en jonger.
De regering heeft geen gegevens vrijgegeven over dodelijke slachtoffers als gevolg van de nevel. Lokale media hebben echter gevallen gemeld van kinderen en volwassenen, waaronder een leraar en een online motorrijder, die stierven in door smog verstikte gebieden nadat ze moeite hadden met ademhalen.
Het non-profit Center for Research on Energy and Clean Air (CREA) zegt dat kortdurende blootstelling aan vervuiling door fijne deeltjes als gevolg van de bosbranden in Indonesië heeft bijgedragen tot naar schatting 3.560 doden in het land in september 2026 – meer dan het dubbele van de schatting van 1.700 doden in augustus.
De berekeningen zijn gebaseerd op vervuilingsmodellen en epidemiologische gegevens, en niet op een telling van individueel bevestigde sterfgevallen als gevolg van nevel.
In haar laatste rapport, gepubliceerd op 29 oktober, schat de NGO dat giftige bosbranden verantwoordelijk zijn voor 94% tot 99% van de sterfgevallen als gevolg van luchtvervuiling in vier provincies in Kalimantan en voor meer dan 80% in meerdere provincies op Sumatra.
Critici zeggen dat de regering ruimschoots de tijd heeft gehad om zich voor te bereiden, en wijzen erop dat het onderzoeks- en innovatiebureau van het land in maart, maanden vóór het droge seizoen in Indonesië, waarschuwde voor de mogelijkheid van een extreme El Niño.
De regering heeft echter nog steeds de begroting voor 2026 voor het nationale rampenbeheersbureau BNPB met 75% verlaagd.
Volgens CREA heeft de bezuiniging het vermogen van de BNPB om noodhulp te leveren ernstig beperkt.
“We wisten dat El Niño zou komen, maar de regering deed niets”, vertelde CREA-analist Katherine Hasan telefonisch aan Mongabay.
Historische gegevens suggereren ook dat de brandcrisis zeer waarschijnlijk zal verergeren naarmate het droge seizoen vordert, voegde ze eraan toe.
Ondanks de toenemende gezondheidsrisico’s heeft de Indonesische regering de bosbranden- en nevelcrisis niet tot een “nationale ramp” verklaard.
Toenemende gezondheidslast
De aanhoudende bosbranden, die nog verergerd worden door de “super” El Niño-gebeurtenis, zullen naar verwachting de grootste van de afgelopen jaren in Indonesië zijn.
Volgens een beoordeling door technologieadviesbureau TheTreeMap, waarbij gebruik werd gemaakt van Sentinel-2-satellietbeelden, troffen de branden tussen januari en september 2026 ongeveer 1,9 miljoen hectare land in heel Indonesië – een gebied dat 38% groter is dan het aantal in dezelfde periode in 2019.
De scherpe stijging van het aantal hotspots begon in juli, ongeveer een maand nadat meteorologen de komst van El Niño hadden bevestigd. De resulterende nevel heeft miljoenen inwoners getroffen, niet alleen in nabijgelegen Indonesische steden en dorpen, maar ook in buurlanden, waaronder Singapore, Maleisië, de Filippijnen en Oost-Timor.
Naar schatting 40 miljoen mensen in de provincies Sumatra en Kalimantan waren de afgelopen twee maanden blootgesteld aan nevel, zei Greenpeace in september.
In Palangka Raya, de hoofdstad van de provincie Centraal-Kalimantan, waar de luchtverontreinigingsindexen sinds augustus tussen ‘ongezond’ en ‘gevaarlijk’ niveau schommelen, zijn dit jaar meer dan 11.000 gevallen van acute luchtweginfectie (ARI) geregistreerd, meldde omroep Metro TV op 13 oktober.
Video’s die in oktober op sociale media werden gedeeld, laten een geeloranje waas zien die Centraal-Kalimantan omhult, inclusief Palangka Raya. Op een gegeven moment werd de lucht rood.
Dr. Faber Kristian Munthe, een longarts in de provinciehoofdstad, zei begin oktober dat het aantal luchtweginfecties en astma-gevallen de afgelopen één tot twee maanden was toegenomen, waardoor er druk kwam te staan op gezondheidswerkers.
“Het is net als COVID-19 in 2020”, zei hij tijdens een virtuele persconferentie georganiseerd door Greenpeace Indonesië op 5 oktober. “De crisis treft niet alleen bepaalde individuen; het treft de hele bevolking, vooral mensen met risicofactoren, zoals kinderen en ouderen, maar ook mensen met comorbiditeiten zoals astma en hart- en vaatziekten.”
Grensoverschrijdende nevel
Aan de andere kant van de grens leven ook inwoners van de buurlanden Singapore en Maleisië met grensoverschrijdende nevel.
Tijdens zijn toespraak op de persconferentie van Greenpeace Indonesië zei Muhammad Syahir, een inwoner van Kuala Lumpur, dat zijn dochter in het ziekenhuis was opgenomen nadat ze hoest, slijm, een verstopte borst en moeite met ademhalen had ontwikkeld.
“Toen ik haar naar het ziekenhuis bracht, werd bij haar bronchitis vastgesteld”, zei hij. “Als ouder vind ik het echt triest om te zien.”
Na vijf dagen in het ziekenhuis werd ze ontslagen en kreeg ze het advies een masker te blijven dragen omdat haar longen gevoelig bleven, zei hij.
Het Maleisische ministerie van Volksgezondheid rapporteerde op 15 oktober dat de infecties van de bovenste luchtwegen met 167% zijn gestegen, dat astma met 127% is gestegen en dat conjunctivitis tussen 6 en 12 september met 83% is toegenomen, gebaseerd op monitoring bij 78 geselecteerde ministeries in het hele land. URTI-gevallen stegen met bijna 60% van 8 september tot 4 oktober.
Een rapport in opdracht van de Federatie van Maleisische Fabrikanten schatte dat de waascrisis het land 8 miljard Maleisische ringgit ($1,97 miljard) heeft gekost en dat blootstelling aan fijnstof door branden heeft bijgedragen aan 1.700 doden.
Op 18 oktober had Singapore 14 opeenvolgende dagen van ongezonde lucht geregistreerd, wat overeenkomt met de duur van de nevelcrisis van 2015, aldus de lokale krant De Straattijden.
Het Singaporese ministerie van Volksgezondheid zei dat er tijdens de nevel een “lichte stijging” was in het aantal bezoeken aan spoedeisende hulpafdelingen en poliklinieken, zonder een numeriek totaal te geven, meldde de krant.
Huisartsen en aanbieders van telegeneeskunde rapporteerden een stijging van 10% tot 30% bij patiënten met symptomen die verband houden met waas, waaronder loopneuzen, keelpijn, conjunctivitis, astma en andere ademhalingsklachten.
Op 12 oktober heeft de stadstaat de subsidies voor medische behandeling van met nevel samenhangende aandoeningen gereactiveerd, waaronder astma, bronchitis, conjunctivitis, chronische obstructieve longziekte en infecties van de bovenste luchtwegen.
De laatste keer dat het land het medische programma voor nevel activeerde, was in 2015, toen het land werd getroffen door smog als gevolg van de bosbranden in Indonesië.
Blijvende gevolgen
Gezondheidsdeskundigen waarschuwen dat herhaalde blootstelling aan vervuiling door fijne deeltjes door bosbranden langetermijneffecten kan hebben.
Tijdens een webinar op 27 oktober zei Herawati Supolo-Sudoyo, trustee van de Indonesian Open Science Voice Foundation en voorzitter van de Commission on Medical Sciences van de Indonesian Academy of Sciences, dat langdurige blootstelling aan PM2.5, fijne deeltjes in de lucht, waaronder rook en as, in verband wordt gebracht met hart- en vaatziekten en andere ernstige gezondheidseffecten, terwijl blootstelling tijdens de kindertijd de ontwikkeling kan beïnvloeden.
Dr. Feni Fitriani Taufik, een longarts gespecialiseerd in beroeps- en omgevingslongziekten bij de Indonesian Society of Respirology, die ook op het webinar sprak, gaf een soortgelijke waarschuwing. “De rook kan verdwijnen en afnemen, maar de acute ontsteking die het veroorzaakt kan nog steeds een bedreiging op de lange termijn vormen,” zei ze.
Studies hebben de vervuiling door bosbranden in verband gebracht met een blijvende achteruitgang van de longfunctie en een verhoogd risico op kanker, voegde Feni eraan toe.
Herawati zei dat de reacties op branden zich te vaak hebben gericht op het blussen van hotspots, zonder evenveel aandacht te besteden aan de gezondheid van mensen die worden blootgesteld aan nevel.
“Meer dan 333.000 ARI-gevallen in twee maanden, waaronder tienduizenden onder kinderen, zijn een duidelijke waarschuwing dat het wennen aan roken ons lichaam er niet immuun voor maakt”, zei ze. “De bescherming van de volksgezondheid moet doorgaan vanaf het moment dat de rook arriveert tot nadat de lucht is opgeklaard.”
Dr. Marsen Isbayuputra, specialist arbeidsgeneeskunde aan de Universiteit van Indonesië, riep op tot vroegtijdige waarschuwingen op basis van metingen van de luchtkwaliteit en tot gezondheidszorgfaciliteiten om zich voor te bereiden op pieken in luchtwegaandoeningen.
“We moeten het standpunt verschuiven van reactief naar meer preventief en preventief”, zei hij tijdens het webinar.
Naast het beschermen van mensen tegen smog, “moet de belangrijkste prioriteit in de eerste plaats nog steeds het voorkomen van bosbranden zijn”, voegde Marsen eraan toe.
Bannerafbeelding: Forensen op de weg proberen hun neus te beschermen tegen de dikke nevel terwijl ze in september 2026 door het Banjar-district, de provincie Zuid-Kalimantan in Indonesië, rijden. Afbeelding door Riyad Dafhi Rizki/Mongabay Indonesië.
FEEDBACK: Gebruik dit formulier om een bericht te sturen naar de auteur van dit bericht. Als u een openbare reactie wilt plaatsen, kunt u dat onderaan de pagina doen.
De gezondheid van kinderen loopt gevaar in Zuid-Borneo nu El Niño de bosbranden in Indonesië intensiveert
In Zuidoost-Azië worstelen inwoners met het leven onder de bosbranden in Indonesië
