In Sri Lanka drijven menselijke acties wilde dieren naar steden en buitenwijken

COLOMBO – Het was een verrassing voor Mohamed Fareed, een inwoner van Jawatte, een chique wijk in de commerciële hoofdstad van Sri Lanka, Colombo, om in 2020 een pauw in de buurt van zijn huis te vinden. Tegenwoordig lopen er minstens twaalf pauwen, inclusief pauwinnen, rond in het gebied. ‘’s Ochtends en ‘s avonds horen we hun luide en doordringende oproepen en nu is de buurt aan hun aanwezigheid gewend’, vertelde hij aan Mongabay. “Soms zien we ze op daken. Kinderen zijn heel opgewonden om ze te zien. Deze pauwen bezoeken het gebied in de buurt van de moskee om zich te voeden met duivenvoer in de Jawatte-moskee.” Pauwen zijn vaak gezien in dichtbevolkte gebieden zoals Kollupitiya en Mount Lavinia en, net als bij Fareed, zien veel bewoners voor het eerst in hun leven pauwen in de buurt van hun huis, en de aantallen nemen toe.Verandering in territoriumVolgens Sarath Kotagama, hoogleraar milieuwetenschappen en voormalig hoofd van de afdeling Zoölogie aan de Universiteit van Colombo, kunnen historische redenen die verband houden met omgevingsparameters zoals temperatuur een dier beperken tot de droge zone – die ruwweg tweederde van het eiland beslaat in de noordelijke, oostelijke en zuidoostelijke regio’s, gekenmerkt door lage jaarlijkse regenval en lange droge seizoenen – of de natte zone, gekenmerkt door hoge regenval het hele jaar door, weelderige tropische regenwouden en grote thee- en rubberplantages. “In Sri Lanka werden vooral pauwen aangetroffen. in de droge zone en niet in de natte zone”, vertelde hij aan Mongabay. “Maar als de omstandigheden in de natte zone veranderen om te helpen of veranderen in een mate die bevorderlijk wordt voor de vogel, is er geen reden waarom hij niet naar die locatie kan komen.”

Hij merkte op dat mensen het landschap hebben veranderd door bomen te kappen, bosgebieden vrij te maken en de verspreiding van vegetatietypen te veranderen, waardoor pauwen de natte zone konden betreden. “Een andere belangrijke reden is de temperatuur,” zei hij. Ten tweede: als het zich voedt met granen en bladeren, en als het op een andere locatie beschikbaar komt, is er geen reden waarom het daar niet heen kan gaan en overleven door zich ervan te voeden,” zei hij.Uitbreiding wegennetEen andere factor die bijdraagt ​​is de verbeterde wegconnectiviteit. Volgens Kotagama is het veel gemakkelijker om naar de natte zone te verhuizen, dankzij de uitbreiding van het wegennetwerk, vooral de snelwegen. Wegen bestonden in het verleden wel, maar de wegen van weleer zijn heel anders dan de huidige snelwegen. Hij zei: “Aan weerszijden van de Southern Expressway bevindt zich een gebied dat is ontruimd. Hierdoor is een vrij pad van minstens 300 meter (984 voet) ontstaan, van de droge zone helemaal tot aan de natte zone.” open habitat gaat het hele land met elkaar verbinden, en het is in alle opzichten een andere habitat. Deze duidelijke strook land zou pauwen en zelfs andere dieren die het vermogen hebben zich aan te passen, in staat stellen zich gemakkelijk van de droge zone naar de natte zone te verplaatsen. “Wetenschappers merken op dat bladapen regelmatig worden gezien in huistuinen in Colombo en de buitenwijken omdat hun natuurlijke habitat gefragmenteerd raakt en ze op zoek gaan naar nieuwe habitats. Deze bezoekers worden soms agressief en destructief, zeggen ze.

Charmalie Nahallage, een primatoloog en professor aan de afdeling antropologie van de Universiteit van Sri Jayewardenepura, vertelde Mongabay dat apen die vroeger in bossen leefden, leefgebieden verliezen als gevolg van verschillende ontwikkelingsactiviteiten. Dit heeft ertoe geleid dat er in Colombo en de buitenwijken slechts kleine bosplekken overblijven in plaats van aaneengesloten bosluifels die ooit door een verscheidenheid aan soorten werden bewoond, zei ze. “Paarsbladige langoeren zijn een boomsoort en ze leven van bomen”, zei ze. “Als het niet mogelijk is om van boom naar boom te gaan, gebruiken ze daken, elektriciteits- en telefoondraden om hun bewegingen te vergemakkelijken.” Volgens Nahallage zijn makaken stadsprimaten en is hun levensstijl compleet anders. “Makaken leven het liefst dichtbij menselijke nederzettingen,” zei ze. “De paarskopbladlangoeren hebben geen andere plek om te leven dan in de tuinen, tempels en landerijen met grote bomen van mensen. Ze willen niet dicht bij mensen leven, maar vanwege de vernietiging van hun habitat zijn ze daartoe gedwongen.” De reden waarom primaten zoals makaken en paarskopbladlangoeren in ongedierte veranderen, is te wijten aan het feit dat mensen deze dieren voeden, wat gedragsverandering teweegbrengt, voegde ze eraan toe. Een andere drijfveer is het lukraak dumpen van afval in de open ruimte, met name voedselafval. Dan zijn er soorten waarvan je je niet kunt voorstellen dat je ze tegenkomt in het hart van een commerciële wijk in Sri Lanka, maar die je nu wel af en toe kunt tegenkomen, zoals een gevlekt hert. De geschiedenis van het gevlekte hert (Axis axis ceylonensis) dat rondzwierf in Homagama, een buitenwijk van Colombo, gaat terug tot de jaren vijftig. Volgens lokale media heeft het Department of Wildlife Conservation (DWC) gezegd dat er momenteel een kolonie van ongeveer 1.500 tot 2.500 individuen wordt aangetroffen in Homagama en nabijgelegen steden.

Volgens Kotagama zijn gevlekte herten vooral een soort uit de droge zone die voorkomt in open landschappen zoals Yala in het zuiden en Wilpattu in het noorden van het eiland. Ze hebben schaduw nodig voor bescherming overdag en graslanden om zich te voeden.Het verzorgen van de dierenStedelijke wilde dieren die in dichtbevolkte gebieden leven, zijn kwetsbaar voor verkeersongevallen en andere menselijke gevolgen, zoals aanvallen met luchtgeweren. Het Attidiya Wildlife Rescue and Rehabilitation Centre is een van de belangrijkste centra die dagelijks wilde dieren behandelen. In 2025 ontving het Attidiya-centrum in totaal 4.855 gevallen. Deze omvatten 1.822 zoogdieren zoals herten en apen, 1.879 vogels en 1.154 reptielen en andere soorten. Het aantal soorten dat hersteld is van de behandeling omvat 643 zoogdieren, 675 vogels en 848 reptielen, in totaal 2.167 dieren die uiteindelijk weer in hun leefgebied of in het wild werden vrijgelaten. Pramuditha Devasurendra, dierenarts en verantwoordelijke officier van het Attidiya-centrum zei dat over het algemeen 80% van de gevallen te wijten is aan elektrocutie en verkeersongevallen. Het centrum heeft sinds 2018 een piek in luchtgeweeraanvallen op apen waargenomen. zei. “Apen vallen elkaar ook aan en raken gewond”, zei hij. “We krijgen een aanzienlijk aantal van dergelijke gevallen. Tijdens het regenseizoen krijgen dieren diarree”, zei hij.

Devasurendra legde de dodelijke slachtoffers van andere dieren uit en zei dat vogels elektrische draden en vliegerkoorden tegenkomen. Het behandelen van gewonde vogels is een van de meest voorkomende taken van het centrum, zei hij.

“Schildpadden raken meestal gewond nadat ze verstrikt zijn geraakt in visnetten,” voegde hij eraan toe. “In het geval van schildpadden worden ze als huisdier gehouden en soms aan ons gegeven. In de meeste gevallen zijn hun schelpen beschadigd als gevolg van verkeersongevallen. Sommige dieren, zoals ratelslangen en reptielen, worden getroffen door smeltend asfalt op wegen, vooral in april en mei, wanneer het warmer is.” Hij merkte op dat het centrum vooral chronische gevallen ontvangt voor behandeling en dat het herstelpercentage is toegenomen vergeleken met een paar jaar geleden. Het herstelpercentage van slangen en reptielen is ongeveer 70%, terwijl dat bij apen ongeveer 20-25% is, zei hij. Interventies door natuurautoriteiten In een gesprek met Mongabay zei Hasini Sarathchandra, mediafunctionaris bij DWC, dat gevlekte herten door de jaren heen steeds kwetsbaarder zijn geworden voor verkeersongevallen. Gewonde dieren worden voor behandeling naar het Attidiya Wildlife Rehabilitation Centre gestuurd en zodra ze hersteld zijn, worden de dieren vrijgelaten in de wildernis. “Terwijl de dieren worden behandeld, wordt hun gezondheidstoestand nauwlettend in de gaten gehouden”, vertelde hij aan Mongabay. “We moeten zeer waakzaam zijn over hun gezondheidstoestand. We controleren of ze zoönotische ziekten hebben ontwikkeld of dat ze insecten hebben voordat we ze in het wild vrijlaten. “Herstelde dieren worden vervoerd naar het Udawalawe National Park, ongeveer 118 kilometer (73 mijl) ten zuidoosten van Colombo, en vrijgelaten in het wild. Volgens Sarathchandra zijn de translocatie-initiatieven voor gevlekte herten tot nu toe succesvol geweest.

Sarathchandra zei echter dat een deel van het probleem ergens anders ligt. De piek in het aantal pauwen houdt bijvoorbeeld verband met een afname van de jakhalspopulatie, zei ze: “Jakhalzen voedden zich vroeger met pauweneieren. Zonder jakhalzen is het aantal pauwen in stedelijke gebieden sterk gestegen.” “Behalve jakhalzen voedden zelfs ratelslangen zich met pauweneieren,” zei ze. “Maar nu zie je ratelslangen nauwelijks meer in stedelijke gebieden. Vroeger waren ze gemakkelijk te vinden.” Samenleven is alleen mogelijk als mensen accepteren dat deze dieren geen ongedierte zijn, zegt hoogleraar milieukunde Kotagama.

Bannerafbeelding: Gevlekte herten zijn voornamelijk een soort in de droge zone, maar sinds de jaren vijftig zwerven er kuddes herten door Homagama in de westelijke provincie van Sri Lanka. Afbeelding met dank aan Akila Jayawardena.