Een door China gecontroleerde kolenmijn in de Zuid-Afrikaanse provincie Limpopo is op weg naar volledige productie, zelfs nu een juridische uitdaging van een coalitie van gemeenschapsleden en milieugroeperingen onopgelost blijft te midden van zorgen over de waterveiligheid in de regio.
Kinetic Development Group heeft zeggenschap over MC Mining, waarvan het Makhado-steenkoolproject tegen het einde van het jaar naar verwachting een stabiele werking zal bereiken. Eerder dit jaar verwierf de in Hongkong genoteerde Kinetic-groep een belang van 51% in MC Mining voor $90 miljoen.
De dagbouwmijn ligt in het Vhembe-biosfeerreservaat, dat het Mapungubwe-cultuurlandschap omvat, een UNESCO-werelderfgoedlocatie, en de door Ramsar aangewezen Makuleke-wetlands. Milieugroeperingen zeggen dat het opruimen van de mijn kwetsbare leefgebieden heeft vernietigd, waaronder beschermde baobab- en marulabomen die inheems zijn in de savannes en bossen van de regio.
Betwiste milieuvergunning
De ontwikkelaars van Makhado ontvingen in augustus 2013 voor het eerst een milieuvergunning, oftewel EA. Deze oorspronkelijke vergunning is in de loop der jaren verschillende keren gewijzigd, en één zo’n wijziging is zeer controversieel geworden.
In mei 2021 wijzigde het toenmalige Ministerie van Minerale Hulpbronnen en Energie (DMRE) de Makhado EA om een voorwaarde te schrappen die vereiste dat de mijnbouw binnen een vaste deadline moest beginnen. In juni 2021 ging een coalitie van gemeenschaps-, landbouw- en milieugroeperingen in beroep tegen het besluit om de deadline te schrappen. (De DMRE is sindsdien het Department of Mineral and Petroleum Resources geworden.) De appellanten voerden aan dat de DMRE het project in feite een vergunning voor onbepaalde tijd had gegeven zonder behoorlijke publieke inspraak of een bijgewerkte beoordeling van de gevolgen voor het milieu en het klimaat.
Volgens de Zuid-Afrikaanse wetgeving had er op 9 september 2021 over het beroep moeten worden beslist.
Ruim vijf jaar later is er echter nog geen beslissing genomen door het Ministerie van Bosbouw, Visserij en Milieu (DFFE), dat verantwoordelijk is voor de beslissing over het beroep. Desondanks is de mijnbouw begonnen. De DFFE zegt dat de vertraging het gevolg was van een geschil over de poging van de appellanten om aanvullende informatie in te dienen nadat ze hun beroep hadden ingediend.
De DFFE vertelde Mongabay dat het beroep alleen het DMRE-amendement van 26 mei 2021 opschort en de onderliggende EA niet ongeldig maakt.
De advocaat van de appellanten, Christo Reeders, is het daar niet mee eens. Hij zegt dat omdat het beroep tijdig is ingediend, op grond van artikel 43, zevende lid, van de Nationale Wet Milieubeheer, de gehele EA wordt opgeschort en niet alleen de wijziging.
In een verklaring van augustus 2025 verwierp MC Mining beweringen dat zijn EA was opgeschort en dat het illegaal mijnbouw deed. Het beweerde dat het bleef opereren binnen het Zuid-Afrikaanse licentiekader.
Risico’s voor de waterveiligheid
Afgezien van vragen over de vergunningen, is een van de grootste milieurisico’s van het project de verergering van de wateronzekerheid.
MC Mining heeft gemeld dat de mijn en de bijbehorende infrastructuur tot 2,6 miljoen liter water per dag nodig zullen hebben, of bijna een miljard liter per jaar. Een rapport van de Zuid-Afrikaanse en Zwitserse maatschappelijke groeperingen Bench Marks Foundation en Bread for All waarschuwde dat de mijn de wateronzekerheid dreigde te vergroten in een regio waar het lokale levensonderhoud afhankelijk is van schaarse watervoorraden.
De mijn in het uiterste noorden van Limpopo ligt in een stroomgebied waar op grote schaal grondwater wordt gebruikt. Het Department of Water and Sanitation (DWS) zegt dat er meer oppervlaktewater aan gebruikers is toegewezen dan het systeem op betrouwbare wijze kan leveren.
De seizoensgebonden Limpopo-rivier heeft tijdens droge perioden lage afvoeren, waardoor de betrouwbaarheid van oppervlaktewater wordt beperkt. Ten noorden van de mijn is de stad Musina onderworpen aan waterrantsoenering. Slechts 14 van de 35 boorgaten zijn in bedrijf; andere, beschadigd door zware regenval, blijven ontoegankelijk voor reparaties. Lekken in de verouderende infrastructuur vergroten de druk op het aanbod van de stad.
Makhado’s watergebruiksvergunning was sterk afhankelijk van lokale boeren die 1,7 miljard tot 1,9 miljard liter (450 miljoen tot 500 miljoen gal) per jaar overbrachten van de toegestane hoeveelheden water die hun waren toegewezen voor irrigatie van de Nzhelele Dam. Die overeenkomst staat nu ter discussie omdat MC Mining er niet in is geslaagd boeren te compenseren voor hun waterrechten zoals afgesproken, of een pijpleidingennetwerk te installeren om de verliezen als gevolg van het verouderende kanaalsysteem te verminderen, zegt Peter Nicholson, eigenaar van Alicedale Citrus Farm in het noorden van Limpopo.
De DWS zegt dat de watergebruiksvergunning van de mijn geldig blijft. Maar door het geschil met de boeren is de mijn afhankelijker geworden van grondwater dan de oorspronkelijke voorzieningsregeling.
MC Mining heeft sindsdien een oostelijk grondwaterputveld in gebruik genomen om zijn steenkoolverwerkings- en voorbereidingsfabriek te bevoorraden, en is van plan om voor het einde van het jaar een westelijk putveld online te brengen. Het bedrijf zegt dat het verwacht dat het grondwater dat vanuit omliggende aquifers in de open mijnen stroomt, na ongeveer 18 maanden in al zijn operationele behoeften zal voorzien.
Het pompen van water uit de putten zou echter de omliggende grondwaterstanden blijven verlagen, en aanvullend water uit de Nzhelele-dam kan nog steeds nodig zijn voor toekomstige uitbreiding.
Milieu-non-profit organisatie Living Limpopo heeft gewaarschuwd dat uitgebreide steenkoolwinning en industriële ontwikkeling “een catastrofale bedreiging vormen voor de lokale watervoorraden.” Het plan om water uit de Limpopo-rivier, zijn zijrivieren en lokaal grondwater te halen “zal ernstige gevolgen hebben voor de landbouw, huishoudens op het platteland en kleinschalige boeren die afhankelijk zijn van deze waterbronnen”, zegt de directeur, Lauren Liebenberg.
Bredere industriële plannen
Makhado is bedoeld om cokeskolen te leveren voor de bredere metallurgische activiteiten van Kinetic in de Musina-Makhado Special Economic Zone (MMSEZ), een industrieel ontwikkelingsproject dat wordt gesteund door de Zuid-Afrikaanse regering. Kinetic heeft milieuvergunning verkregen voor een ferrochroomsmelterij in de zone en is bezig met de ontwikkeling van een cokesfabriek met een jaarlijkse capaciteit van 3 miljoen ton.
Hoewel de Makhado-mijn niet binnen de MMSEZ ligt en de projecten via afzonderlijke goedkeuringsprocessen verlopen, hebben ze niettemin vragen opgeworpen over hoe hun gecombineerde eisen aan water en hun cumulatieve milieueffecten worden beoordeeld.
Planningsdocumenten van de overheid voorspellen een regionaal watertekort van 133 miljard liter (35 miljard gal) per jaar onder een volledig ontwikkeld MMSEZ-scenario. Hydrologen en milieugroeperingen hebben ook gewaarschuwd dat voorgestelde dammen in het Limpopo-systeem stroomafwaartse gemeenschappen en ecosystemen kunnen aantasten, waaronder het noordelijke deel van het beroemde Kruger National Park.
“Makhado is roekeloosheid die vlees is geworden: de geplande watervoorziening was afhankelijk van een deal die mislukte, maar toch gaat het in productie, terwijl er steeds meer fantastische plannen worden voorgesteld om schaars water te winnen, waardoor frontlijngemeenschappen volkomen verlaten worden”, zegt Liebenberg van Living Limpopo.
Bannerafbeelding: De kolenverwerkings- en verwerkingsfabriek (CHPP) van de Makhado-mijn. Afbeelding met dank aan MC Mining.
Feedback: Gebruik dit formulier om een bericht te sturen naar de auteur van dit bericht. Als u een openbare reactie wilt plaatsen, kunt u dat onderaan de pagina doen.
