Laten we op de Dag van de Inheemse Volken het leiderschap en de bijdragen van inheemse vrouwen in het water eren. Vrouwen – en vooral inheemse vrouwen – zijn ondervertegenwoordigd in de waterarbeidskrachten en vertegenwoordigen minder dan één op de drie stemmen in het waterbeheer.
Toch kan de watersector veel leren van het leiderschap van vrouwen.
Vrouwen hebben altijd leiding gegeven, en vrouwen krijgen dingen voor elkaar. In de hele watergemeenschap brengen vrouwen elke dag mensen samen, bouwen ze partnerschappen op, lossen ze problemen op en brengen ze belangrijk werk vooruit. Hun leiderschap neemt vele vormen aan. Sommigen leiden door betrokkenheid bij de gemeenschap en het opbouwen van relaties. Anderen bevorderen technische oplossingen, beleid, onderzoek, infrastructuur, volksgezondheid of onderwijs. Velen doen al deze dingen tegelijk.
Verschillende perspectieven helpen visie om te zetten in actie. Vrouwen leiden op complementaire manieren, en die samenwerking zorgt vaak voor betekenisvolle vooruitgang.
Door samen te werken met inheemse leiders zoals Emma Robbins en Crystal Tulley-Cordova, heb ik gezien hoe gemeenschapskennis, technische expertise en het opbouwen van relaties elkaar aanvullen. Gedurende dit werk blijven vrouwen pleiten voor inheemse kennis, milieubeheer, waterrechtvaardigheid en veerkracht van de gemeenschap. Ze bevorderen gesprekken over waterrechten, het vervoeren van water, universele toegang tot schoon water, volksgezondheid, beleid, onderzoek en infrastructuur. Ze erkennen ook dat het oplossen van wateruitdagingen meer vereist dan alleen technische expertise: echte vooruitgang ontstaat wanneer gemeenschappen, onderzoekers, docenten, belangenbehartigers en besluitvormers samenkomen rond gedeelde doelen.
Vrouwen spelen een leidende rol bij het creëren en onderhouden van die verbindingen. Via inspanningen als de Navajo Water Access Coördinatiegroep, die ik heb geholpen bij het coördineren van de verbetering van de watertoegang voor stamhuizen en organisaties als Chapter House, komen inheemse leiders, onderzoekers, universiteiten, tribale nutsbedrijven, gezondheidszorgaanbieders, non-profitorganisaties en overheidsinstanties allemaal regelmatig samen om ideeën uit te wisselen, geleerde lessen te delen en wateruitdagingen aan te pakken.
Samenwerken ontstaat niet vanzelf. Mensen bouwen het, koesteren het en onderhouden het. Vrouwen leiden dit werk elke dag.
Ook in dat gesprek speelt kunst een belangrijke rol. Creatieve expressie helpt mensen verbinding te maken met water, met elkaar en met de diepere betekenis achter het werk. Het creëert ruimte voor reflectie, begrip en verbinding met de gemeenschap op manieren die alleen met technische discussies niet mogelijk zijn. Dit werk gaat niet alleen over de technische realiteit van water, maar ook over relaties, creativiteit, geleefde ervaringen, verhalen vertellen, mentorschap en leren van generatie op generatie. Het gaat over de erkenning dat water verbonden is met identiteit, cultuur, herinnering en gemeenschap.
Vreugde is ook belangrijk. Waterwerk kan zwaar zijn. Het raakt toegang, ongelijkheid, infrastructuur, gezondheid en geschiedenis. Toch creëren vreugde en gelach ruimte om te ademen. Bij serieus werk is dat soort energie nodig. Het creëert verbinding, bouwt veerkracht op en herinnert ons eraan waarom dit werk überhaupt belangrijk is.
Er schuilt iets krachtigs in het creëren van ruimtes waar ouderen, opkomende leiders en jongere stemmen van elkaar kunnen leren en met elkaar in gesprek kunnen gaan. Als we allemaal van elkaar leren, versterken we zowel het huidige als de toekomst van waterbeheer. Leiderschap gaat niet alleen over wie vandaag de dag de verantwoordelijkheid draagt, maar ook over de kennis die we doorgeven, de relaties die we onderhouden en de basis die we bouwen voor degenen die zullen volgen.
Dat is wat mij het meest opvalt: vrouwen blijven vanuit verschillende plaatsen en op verschillende manieren leiding geven. Ze leiden in kapittelzalen, klaslokalen, bestuurskamers, openbare kantoren, gemeenschapsbijeenkomsten en projecten ter plaatse. Ze bouwen relaties op die de samenwerking en het mentorschap ondersteunen dat de volgende generatie voorbereidt.
Ik ben dankbaar dat ik mag leren van – en samenwerken met – vrouwen als deze, wier leiderschap gemeenschappen blijft versterken en de toekomst van waterbeheer vormgeeft. Vrouwen hebben altijd leiding gegeven en zullen dat altijd blijven doen. In het water blijft dat leiderschap de toekomst vormgeven met intelligentie, kracht, humor, hart en visie.
Justine Apodaca is gespecialiseerd in gemeenschapsgerichte initiatieven, waaronder haar huidige werk voor Weston Solutions ter ondersteuning van de Navajo Nation Water Access Mission, die de toegang tot veilig drinkwater vergroot.
Bannerafbeelding: Een jong Diné-meisje helpt haar tante bij het halen van water voor hun vee. Afbeelding met dank aan het Center for Indigenous Health.
Zie gerelateerde dekking:
In Nepal streven vrouwen naar eigendomsrechten op de gronden die zij beheren
Maak kennis met de inheemse vrouwen die het Mau-woud in Kenia herstellen en de genderrollen hervormen
Sikkels, sari’s en rook: vrouwen aan de frontlinie van de bosbranden in Uttarakhand
Eerste door de natie geleide inspanning herplant kelpbossen in Clayoquot Sound
