Een toevallige waarneming van foto’s op Instagram en vervolgens een vijfdaagse expeditie, inclusief een last-minute, late nachtelijke omweg in een Colombiaans regenwoud – dat is wat onderzoekers nodig hadden om een nieuw-wetenschappelijke soort gigantische waterlelie te bevestigen. De plant heeft zulke grote bladeren dat onderzoekers hem volgens een nieuwe studie ook vanuit de ruimte konden zien.
Het verhaal begon in 2021, toen reuzenwaterlelie-expert Carlos Magdalena foto’s tegenkwam die Jeremiah Harris op Instagram had geplaatst. Op de foto’s zwom Harris, die in de VS een kwekerij van vleesetende planten runt, naast gigantische waterleliebladeren in de Colombiaanse Inírida-rivier.
Harris had de plant bestempeld als een wild individu Victoria Amazonicamaar Magdalena wist dat er geen soorten Zuid-Amerikaanse gigantische waterlelies bekend waren uit het geslacht Victoria waren eerder gerapporteerd vanuit het Orinoco-bekken, waarvan de Inírida-rivier een zijrivier is.
“Dus toen ik de foto op Instagram zag met een geolocatie op Inírida, besefte ik dat het opmerkelijk was”, vertelde Magdalena, een botanisch en wetenschappelijk onderzoekstuinbouwer bij Royal Botanic Gardens, Kew, VK, per e-mail aan Mongabay.
Geïntrigeerd wendde Magdalena zich tot satellietbeelden. Reusachtige waterlelies hebben enorme, ronde bladeren met een diameter van meer dan drie meter, en Magdalena zag er verschillende Victoria drijvende pads in de Inírida en nabijgelegen meren. Dit bevestigde dat er meer waren Victoria waterlelies in dat riviersysteem.
Magdalena vormde vervolgens een team met onderzoekers, maar ook met Nilo Rodríguez, Jaime Hernández en Gustavo Melo, leden van de inheemse reservaten Río Atabapo, Caranacoa-Yurí-Laguna Morocoto en Puinave-Piapoco el Paujil.
Samen vertrokken ze op een vijfdaagse expeditie naar het ondergelopen regenwoud van Inírida. Tegen het einde van de expeditie hadden ze twee planten gevonden, maar die hadden geen bloemen, die onderzoekers nodig hebben om soorten te identificeren. Pas op hun laatste nacht, met nog maar tien uur te gaan, leidde Melo hen naar een klein meer diep in het regenwoud, waar ze een tweede populatie aantroffen. Victoria planten, waaronder een die in bloei stond.
De onderzoekers bevestigden uiteindelijk dat de gigantische waterlelies in de Inírida inderdaad nieuw waren voor de wetenschap. Ze hebben het een naam gegeven Victoria colombiana. De bladeren kunnen tot 2 meter breed worden.
Magdalena zei dat de samenwerking met Rodríguez, Hernández en Melo “typisch was.”
“Hun kennis van het gebied is ongelooflijk, maar ze hadden ook legendarische navigatievaardigheden in een tamelijk dicht ondergelopen bos waar GPS-kennis of mobiele connectiviteit simpelweg niet aanwezig was”, zei hij. “Zeggen dat dit onderzoek niet mogelijk zou zijn geweest zonder hun steun en hulp, is een understatement.”
Magdalena voegde eraan toe dat de gigantische waterlelie van Inírida ondanks haar omvang onbekend bleef voor de wetenschap, omdat ze “ongelooflijk zeldzaam is en groeit op plaatsen die niet vaak door mensen worden bezocht, laat staan door de wetenschap.”
De onderzoekers schatten dat er misschien maar zo’n 30 tot 50 wilde dieren zijn V. colombiana planten, waardoor deze ernstig bedreigd worden.
Magdalena zei dat zijn team de zaden probeert te verzamelen om te verspreiden in botanische tuinen en in de buurt van de inheemse gemeenschappen.
Bannerafbeelding: Carlos Magdalena met Victoria Colombiana’s bladeren. Afbeelding met dank aan Mauricio Bernal.
