MALALA DRIFT, Zuid-Afrika – In Malala Drift, nabij de stad Musina in de Zuid-Afrikaanse provincie Limpopo, bedreigen droogte en onbetrouwbare toegang tot water het levensonderhoud van boeren. Sommigen hebben de productie van gewassen opgegeven nadat ze moeite hadden om voldoende water veilig te stellen, terwijl anderen onder steeds moeilijker omstandigheden doorgaan met boeren.
De boerderijen liggen langs de Limpopo-rivier, die Zuid-Afrika van Zimbabwe scheidt. Maar zelfs als er een grote rivier in de buurt is, is de toegang tot een betrouwbare watervoorziening niet gegarandeerd. Boeren zeggen dat de regenval de afgelopen tien jaar steeds onvoorspelbaarder is geworden, en als het rivierpeil daalt, betalen ze soms een graafbedrijf om in de rivierbedding te graven om water te bereiken, wat de kosten voor het draaiende houden van hun boerderijen nog verder verhoogt.
De gevolgen van de waterschaarste zijn zichtbaar op een van de boerderijen die Mongabay bezoekt. Palen die ooit tomatenplanten ondersteunden, liggen verspreid over het terrein, terwijl irrigatieleidingen aan het zicht worden onttrokken door overwoekerd gras. Er groeien geen gewassen.
Kanny Ndou, die hier vroeger als arbeider werkte en nu voor het landgoed zorgt, zei dat de boerderij voorheen aardappelen, pompoenen en tomaten produceerde voor de verkoop in Musina. Maar na tien jaar, zei Ndou, stopte de eigenaar in 2025 met boeren vanwege de onbetrouwbare watervoorziening.
“Vroeger verbouwden we een verscheidenheid aan groenten voor de verkoop in Musina, maar vanwege de inconsistente watervoorziening besloot de boerderij vorig jaar te stoppen met de landbouw”, zei hij. Jarenlang hadden boeren te maken met onvoorspelbare resultaten: het ene seizoen een goede oogst, het andere seizoen een slechte, zei hij.
De boerderij strekt zich uit in de richting van de Limpopo-rivier, maar de rivier levert niet altijd wat de boeren nodig hebben voor hun gewassen. Volgens Ndou is het probleem niet simpelweg of er regen valt in een bepaald seizoen, maar of er voldoende betrouwbaar water is om de productie van het ene seizoen op het andere op peil te houden.
Een onderzoek uit juli 2026 door onderzoekers van de Universiteit van Venda, Limpopo, onderzocht droogtetrends, hun effecten op het levensonderhoud en coping-strategieën in het Musina-gebied tussen 1991 en 2023. Door gebruik te maken van regen- en temperatuurgegevens in combinatie met informatie verzameld van 120 respondenten, ontdekten de onderzoekers dat droogte gedurende de hele onderzoeksperiode een terugkerend probleem was.
De studie identificeerde ongeveer vijftien droogte-episodes tussen 2010 en 2023, vergeleken met ongeveer negen tussen 1991 en 2009, wat erop wijst dat droogte-episodes in de latere periode iets vaker voorkwamen. De onderzoekers identificeerden ernstige droogteomstandigheden gedurende verschillende perioden, waaronder 1991-92 en 2015-16.
De onderzoekers ontdekten ook dat de temperaturen gedurende de onderzoeksperiode toenamen. De minimumtemperaturen stegen van ongeveer 21° Celsius (69,8° Fahrenheit) in de jaren negentig tot ongeveer 23°C (73,4°F) in de jaren 2010, terwijl de maximumtemperaturen stegen van ongeveer 30°C (86°F) naar 32°C (89,6°F). Hogere temperaturen kunnen de verdamping vergroten – het verlies van water uit de bodem en planten – waardoor de waterstress tijdens droogteperiodes mogelijk toeneemt.
Uit het onderzoek bleek echter dat de regenval op de lange termijn geen statistisch significante dalende trend vertoonde. In plaats daarvan bleek uit het onderzoek dat de neerslag van jaar tot jaar aanzienlijk varieerde. Gecombineerd met de stijgende temperaturen zorgt deze variabiliteit voor onzekerheid voor mensen wier levensonderhoud afhankelijk is van betrouwbare watervoorzieningen.
Deze onzekerheid wordt ook gerapporteerd in een onderzoek uit 2025 onder bijna 500 huishoudens in andere delen van Limpopo: 89% van de ondervraagden had binnen vijf jaar te maken gehad met ernstige droogte, wat leidde tot dramatische gevolgen van mislukte oogsten, waterschaarste en sterfte van vee. Ongeveer 70% van de ondervraagden had te maken met voedselonzekerheid.
De enquêtereacties van het onderzoek van de Universiteit van Venda weerspiegelden vergelijkbare effecten van fluctuerende regenval en stijgende temperaturen. Van de 120 respondenten gaf ruim de helft aan watertekorten te ervaren. Sommige van de respondenten die voor het onderzoek werden geïnterviewd, rapporteerden verminderde gewasopbrengsten, terwijl sommigen een verhoogde veesterfte, voedselonzekerheid of een lager inkomen opmerkten.
Voor boeren in Malala Drift worden deze bevindingen weerspiegeld in de moeilijkheden waarmee zij worden geconfronteerd bij het volhouden van hun activiteiten – en hun leven, aangezien velen volledig afhankelijk zijn van de landbouw om hun gezin te onderhouden. Als het water uit de Limpopo-rivier schaars is, zeggen sommige boeren, blokkeren ze soms de beschikbare stroom voor eigen gebruik of huren ze graafmachines in om te graven. Deze maatregelen brengen kosten met zich mee en bieden geen betrouwbare langetermijnoplossing.
Ephias Mugari, een postdoctoraal onderzoeker aan het Centre for Global Change van de Universiteit van Limpopo, zei dat Musina een semi-aride gebied is met weinig regenval dat bijzonder kwetsbaar is voor droogte.
Hij zei dat de stijgende temperaturen, onbetrouwbare regenval en de toenemende vraag naar water samen een grotere druk op boeren en huishoudens uitoefenden.
“Het is de interactie tussen deze drie – minder water dat binnenkomt, meer water dat verloren gaat door de hitte en er wordt meer water gevraagd – die de druk vergroot”, zegt Mugari.
Mugari zei dat Musina moet overstappen van het reageren op droogte naar het voorbereiden ervan. Hij wees op maatregelen zoals sterkere systemen voor vroegtijdige waarschuwing, verbeterde wateropslag en waterwinning, het verbouwen van droogtetolerante gewassen en diversificatie van het levensonderhoud.
De studie van de Universiteit van Venda beval op vergelijkbare wijze verbeterde waterinfrastructuur, het opvangen van regenwater, klimaatslimme en droogtebestendige landbouw, diversificatie van het levensonderhoud en sterkere systemen voor vroegtijdige waarschuwing en paraatheid bij droogte.
Ze ontdekten ook dat gemeenschappen al verschillende manieren gebruikten om met droogte om te gaan, waaronder het zoeken naar alternatieve waterbronnen zoals boorgaten en het opvangen van regenval, het besparen van water, het planten van droogtetolerante gewassen en het diversifiëren van hun levensonderhoud.
Terug in Malala Drift blijven boeren omgaan met de toenemende onzekerheid. En het zijn niet alleen de akkerbouwers die het nauwelijks redden.
Een andere bewoner die mogelijk te maken heeft met droogte is Kwinda Tshirundu. Hij zei dat hij zich in het gebied had gevestigd met de bedoeling een geitenhouderij te bouwen. Maar zijn geiten hebben zich niet vermenigvuldigd zoals hij had verwacht, zei hij.
“Vanaf het moment dat ik hier begon te verblijven, hadden mijn geiten zich moeten vermenigvuldigen tot dertig, maar ik heb er maar vijf; ik weet niet zeker of het verband houdt met de droogte”, zei Tshirundu, terwijl zijn geiten de bladeren aten van een mopani boom (Colophospermum mopane), een droogteresistente soort afkomstig uit Zuid-Afrika.
Zijn ervaring illustreert de onzekerheid waarmee boeren worden geconfronteerd wier levensonderhoud afhankelijk is van water en vegetatie. Hoewel Tshirundu er niet zeker van was of droogte verantwoordelijk was voor de langzame groei van zijn kudde (uit onderzoek blijkt dat droogte inderdaad de reproductie van geiten kan beïnvloeden), zorgt het gebrek aan betrouwbaar water en voer voor nog meer uitdagingen bij het runnen van een veehouderijbedrijf.
Voor boeren langs de Limpopo-rivier betekent het hebben van een grote rivier in de buurt niet noodzakelijkerwijs dat ze betrouwbare toegang tot water hebben. Sommigen zijn doorgegaan met boeren, anderen zijn ermee gestopt, terwijl degenen die achterblijven geconfronteerd worden met de kosten en de onzekerheid om voldoende water te vinden om in hun levensonderhoud te voorzien.
Bannerafbeelding: Een inwoner van het Malala Drift-gebied voedt zijn geiten, waarvan hij denkt dat ze zich inmiddels moeten hebben vermenigvuldigd. Onderzoek toont aan dat droogte de reproductie van geiten kan beïnvloeden. Afbeelding door Bernard Chiguvare voor Mongabay.
‘Delen is van tafel’ nu de droogte de cultuur van de Ethiopische veehouders opnieuw vormgeeft
Zoals ‘de Kilimanjaro beklimmen’ zonder hulp: interview met een natuurbeschermer uit Limpopo
Citaties:
Nekhavhambe, M., Nelwamondo, T., Mudau, NV, Netshisaulu, KH, Mohomi, T., & Munyai, RB (2026). Bepalen van tijdruimtelijke droogtetrends, gevolgen voor het levensonderhoud en bijbehorende coping-strategieën in de lokale gemeente Musina, provincie Limpopo, Zuid-Afrika. Duurzaamheid, 18(15), 7629. doi:10.3390/su18157629
Matimolane, S., Strydom, S., Chikoore, H., & Mathivha, FI (2025). Huishoudelijke ervaringen en aanpassing aan de gevolgen van droogte voor het levensonderhoud op het platteland in de provincie Limpopo, Zuid-Afrika. Ontdek duurzaamheid, 7(1). doi:10.1007/s43621-025-02428-7
Bashiru, HA, Lestari, DA, Mustofa, F., en Setiaji, A. (2026). Uitdagingen en kansen van geitenfokpraktijken in lage- en middeninkomenslanden. Grenzen in de dierwetenschappen, 7. doi:10.3389/fanim.2026.1769206
